16/01/2026
බතික් කලාවේ අමතක වුණු වීරයා: ඉටි පෑනේ කතාව
අපි හරිම ආසාවෙන් තෝරගන්න තද පාට බතික් සාරියක, නැත්නම් සාලේ එල්ලලා තියෙන බතික් බිත්ති සැරසිල්ලක තියෙන ලස්සනම දේ මොකක්ද?
හුඟක් අය කියාවි ඒකේ තියෙන ලස්සන පාට සංයෝජනය කියලා. තවත් අය කියාවි ඒකේ තියෙන අපූරු මෝස්තර කියලා. ඒ හැමදේම ඇත්ත. ඒත්, මේ පාට පාට සිතුවම් අතරින් ඉතාම සියුම්ව ඇඳුණු ඒ "සිහින් සුදු ඉරි" ගැන ඔබ කවදාවත් ගැඹුරින් හිතලා තියෙනවාද?
බතික් කලාවේ නියම ලස්සන හැංගිලා තියෙන්නේ අන්න ඒ රේඛා අතරයි. ඒ අපූරු ඉරි මවන, ඒත් කවුරුත් වැඩිය කතා නොකරන "අමතක වුණු වීරයා" තමයි "ඉටි පෑන". මුළු ලෝකයම මේක හඳුන්වන්නේ 'කැන්ටිං' (Canting) කියලා.
මොකක්ද මේ ඉටි පෑන?
බැලූ බැල්මට මේක හරිම සරල උපකරණයක්. පුංචි ලී මිටකට සවි කරපු, තඹ හෝ පිත්තලවලින් හදපු පුංචි කෝප්පයක් සහ ඒකටම සවි වුණු ඉතාම සිහින් හොටක් මෙතන තියෙනවා.
හැබැයි මේ සරල උපකරණයෙන් වැඩ ගන්න එක නම් හිතන තරම් ලේසි නැහැ.
ගින්දරත් එක්ක කරන වැඩක්: ශිල්පියා හොඳට රත් කරපු ඉටි ප්රවේශමෙන් මේ පුංචි කෝප්පයට පුරවා ගන්න ඕනේ.
වෙව්ලන්නේ නැති දෑත්: ඉටි ඉක්මනින් නිවෙන්න කලින්, ඉතාම ස්ථාවර දෑතින් රෙද්ද මත මෝස්තරය අඳින්න ඕනේ. එකම එක වැරදි ඉටි බිංදුවක් වැටුණොත් මුළු නිර්මාණයම විනාශ වෙන්න පුළුවන්.
ඉවසීමේ කලාව: පින්සලකින් පාට කරනවා වගේ හදිස්සියෙන් මේ පෑනෙන් අඳින්න බැහැ. ඒකට පුදුමාකාර ඉවසීමක් වගේම නිර්මාණශීලී හැකියාවකුත් ඕනේ.
ලංකාවේ අපේ බතික් කලාවේදී පින්සල් භාවිතය වැඩියෙන් දැකගන්න ලැබුණත්, ඉතාම සියුම් සහ විස්තරාත්මක මෝස්තර නිර්මාණය කරද්දී අදටත් මේ පැරණි ඉටි පෑන නැතුවම බැහැ.
අවසාන වශයෙන්...
ඊළඟ වතාවේ ඔබ බතික් නිර්මාණයක් දිහා බලද්දී, ඒකේ පාටවලට විතරක් වශී වෙන්න එපා. ඒ පාට වෙන් කරන සිහින් සුදු ඉරි දිහා ටිකක් හොඳින් බලන්න.
ඒ හැම ඉරක් පාසාම, උණු ඉටිවල රස්නය දරාගෙන, මේ පුංචි පෑනත් එක්ක ඔට්ටු වුණු දක්ෂ කලාකරුවෙකුගේ ඉවසීම සහ මහන්සිය හැංගිලා තියෙන බව ඔබට වැටහේවි.
Copied by @ U Shine Batik