23/05/2023
'ඔසරිය' අපිට ආවේ කොහෙන්ද..?
============®=============
අතීතයේ මුල් අවදියේ පැරණි ඔසරිය....
ඔසරිය වර්ග දෙකකට බෙදේ. එනම්; සාමන්ය ඔසරිය සහ උඩරට මංගල ඔසරිය ලෙසයි. සාමන්ය ඔසරිය කාන්තාවන් සාමාන්ය එදිනෙදා වැඩවලට සහ උත්සව වලට අඳිනු ලබයි. මෙය වර්තමානයේ ගුරුවරුන් සහ කාර්යාල සේවිකාවන් අතර වැඩි ප්රසිද්ධියක් ලබා ඇත. උඩරට මංගල ඔසරිය අඳිනු ලබන්නේ සාම්ප්රදායික උඩරට විවාහා උත්සව වල මනමාලිය විසින් පමනයි. මේවන විට ඔසරිය පැරැන්නන් විසින් අඳිනු ලැබු ඔසරියට වඩා හාත්පසින් වෙනස් වේ.
සාමාන්ය ඔසරිය.....
මෙම ඔසරි වැඩි වශයෙන් කපු(cotton), පොප්ලින්(poplin), පොලියෙස්ටර්(polyester) වැනි ද්රව්ය වලින් නිශ්පාදනය කෙරේ. ගෘහනියන්ට වඩා මෙය පාසල් ගුරුවරුන්, රජයේ කාර්යාල සේවිකාවන් විසින් අඳිනු ලබයි. සුදු පැහැති ඔසරිය ලංකාවේ කාන්තා ජාතික ඇඳුමයි.
උඩරට මංගල ඔසරිය.....
මෙම ඔසරිය සාමාන්ය ඔසරියට වඩා අලංකාර රටා සහ හැඩ සහිත ඔසරියකි. අතීතයේ රාජාභිෂේක උත්සවවලට(coronation ceremony) සහ සාමාන්ය අවස්ථාවල රජ බිසව(queen consort) විසින් අඳිනු ලැබීය. මංගල උත්සව වලට මෙය ඇඳීමේදී මනමාලිය විශේෂ මාල සතක් පලඳී. මෙම කරට දමන මාල හත සත්පත්තිනි පතිවෘතාව සංකේතවත් කරයි. පොල් මල් මාලය, බැබිල මාලය, අරළු මාලය, ගෙඩි මාලය, පෙති මාලය, අගස්ති(agate) මාලය හා පදක්කම් මාලය දැනට භාවිත වන මාල හත වේ.
පදක්කම් මාලය පැළඳීමෙන් සංකේතවත් කරන ලද්දේ පියාගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කළා සේම තම ස්වාමියාගේ ගෞරවය ද ආරක්ෂා කරන බවයි. උඩරට මනාලියකගේ ආභරණ කට්ටලය පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ලැබුණු දායාදයක් හැටියට පැරැන්නන් සලකනු ලැබීය. ඇගේ හිස මත පළඳවන තැල්ල පත්තිනි තැල්ල හැටියටත් හඳුන්වයි. හිසේ දකුණ සහ වම්පස තිබෙන ඉර හඳ දෙක මඟින් හිරු සහ සඳු තිබෙනා තුරු සිය ආදරය හිස් මුදුනින් පිළිගන්නා බව සංකේතවත් කරයි. බෝලයක් මෙන් සකස් කරනු ලබන කොණ්ඩය මහාමේරු(Mount Meru) පර්වතය සංකේතවත් කරයි. එයින් කියැවෙන්නේ ඕනෑම බරක් හිස තබාගෙන ජීවත්වීමේ ආත්ම ශක්තියක් තමාට ඇති බවයි. හැට්ටයේ අත් දෙක බෝරිච්චි කිරීමෙන් කියැවෙන්නේ පිරුණු උරමඬලක හෙවත් පවුල් ජීවිතයේ හැම බරක්ම දරාගත හැකි පූර්ණත්වයක් ඇය තුළ සංකේතවත් වන බවයි.
ඔසරිය එදා රජ මාළිගාවේ රාජාභිෂේකය සදහා භාවිත කළ රජ බිසවගේ ලාලිත්යය මතු කළ අයුරින් හැඩ ගැන්වීම කරනු ලබයි.
"ඔසරිය" සරල ව සාරියේ ශ්රී ලාංකික අනන්යතාවක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකියි. වර්තමානය වන විට තරමක් වෙනස් වී තිබුණ ද උඩරට රදළ සංස්කෘතිය තුළ කාන්තාවන්ගේ කුලවත්භාවය පෙන්වීමට ඔවුහු ඔසරිය ඇඳීම සිදු කළ හ.
වර්තමානය වන විට විවාහ වන තරුණියන්ගෙන් අති බහුතරයක් මනාලියක් ලෙස සැරසීමට තෝරාගන්නේ ඔසරිය යි.
ඉන්දියානු උප මහද්වීපය පුරා කාන්තාවන්ගේ ඇඳුම් විලාසිතාවක් බවට පත් වී තිබෙන සාරියට වඩා ඔසරියේ යම් වෙනස්කම් කිහිපයක් තිබේ.
සාරියේ සාමාන්යයෙන් ඉදිරිපසින් රැළි තබන අතර, ඔසරියේ ඇත්තේ ඉණ වටා ඇති නෙරියකි. වර්තමානය වන විට, විශේෂයෙන් ම මනාලියන් සඳහා ඔසරි නිර්මාණය කිරීමේ දී තනි සාරියකින් ඔසරිය නොඇඳ, එහි එක් එක් කොටස් වෙන වෙනම මසා ඇන්ඳවීම කලෙක සිට සිදුවන ප්රවණතාවකි.
ඔසරිය ඇඳීම යම් නිශ්චිත කාලයක ආරම්භ වූ බවට පැවසිය නොහැකි වුවත් එහි බලපෑම දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි එකකි.
ශ්රී ලංකාවේ අවසාන යුගවල දී රජකම් කළ රජවරුන් සමහරෙකු සඳහා බිසෝවරුන් දකුණු ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වූ අතර මෙම ඇඳුම ඒ සමග පැමිණි එකක් බවට මතයක් තිබේ.
සාරිය ම යම් යම් වෙනස්කම් සිදු වී ශ්රී ලංකාව තුළ ඔසරිය ලෙස වර්ධනය වූ බව, ශ්රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්යාලයයේ මානව විද්යා අධ්යයනාංශයේ මහාචාර්ය ප්රණීත් අබේසුන්දර පවසයි. ඔසරිය යන වචනය "ඔහොරි" යන්නෙන් බිඳී ආවක් බව ඔහු පැවසුවේ ය.
"ඉස්සර ශ්රී ලංකාවේ කාන්තාවන් උඩුකයට හැට්ට ඇන්දේ නෑ. ඒ නිසා ඔවුන් සාරියේ පොට විවිධ ආකාරයට සකස් කරමින් ඔවුන්ගේ උඩුකය වසාගන්න උත්සහ කළා," මහාචාර්යවරයා පැවසුවේ ය.
ඔහු පවසන්නේ කාන්තාවන්ගේ අවශ්යතාව අනුව ඔවුන් සාරියේ යම් යම් වෙනස්කම් කර ඇති බවත්, ඒ අනුව ඔසරිය නිර්මාණය වී ඇති බවත් ය.
"කාන්තාවන්ට විවිධ දේවල් රඳවගන්න අවශ්ය වුණාම ඔවුන් සාරියේ පොට තියන විදිහ වෙනස් කළා. ඒ වගේ ම මල් නෙළන්න හෝ ඒ වගේ වැඩක දී දේවල් එකතු කරගන්න අවශ්ය විදිහට ඉදිරියේ ඇති නෙරිය පාවිච්චි කළා," ඔහු පවසයි.
ඔහුගේ මතය වන්නේ ඔසරිය යනු ශ්රී ලංකාව තුළ දී සාරියේ ඇති වූ වෙනස්කම් මත නිර්මාණය වූවක් බව යි. "1993 කාලයේ දී මම ඉන්දියාවේ ඉගෙන ගත්ත කාලයේ දී වත් මම ඉන්දියාව තුළ ඔසරිය ඇන්ද කාන්තාවන් දැකලා නෑ," ඔහු පැවසීය.
"වර්තමානයේ අපි සාරිය ලෙස හඳුනාගන්නා ඇඳුම ශ්රී ලංකාවේ මුලින් ම ඇන්ඳේ 1912 දී මල්ලිකා හේවාවිතාරණ මැතිණිය. ඒ කියන්නෙ අනගාරික ධර්මපාලතුමාගේ මෑණියන් විසින්. දඹදිව වන්දනා ගමනක් යාමට තමයි ඔවුන් ඒ විදිහට සාරියෙන් සැරසුණේ," යනුවෙන් මහාචාර්යවරයා පැවසුවේ ය.
'විලාසිතාවල දි ගැලපීමත් අත්යවශ්යයි'
වසර තිහක් තිස්සේ සාරි හා ඔසරි නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන, සාරි අලංකරණය කිරීමේ උපදේශකවරියක් ලෙස කටයුතු කරන ශ්යාමනී ගුණරත්න ද ඔසරියේ විකාශනය ගැන අදහස් පළකළා ය.
"ඉස්සර අපි ඩිසයින් කළාට වඩා ගොඩක් වෙනස් විදිහට තමයි දැන් ඩිසයින් කරන්නෙ. කාලයත් එක්ක එන ප්රවණතාවයන් වෙනස් වෙනවා. විවිධ පාටවලින්, විවිධ මෝස්තරවලින් අපි සාරි, ඔසරි නිර්මාණය කරනවා. නමුත් මම හිතනවා හැමදේකට ම ගැලපීම වැදගත් කියලා," ඇය පවසයි.
සාම්ප්රදායික ඔසරියෙන් ඔබ්බට ගොස් වර්තමානය වන විට බොහෝ වෙනස්කම් ඊට සිදුව ඇතැ යි ඇය පවසයි.
"සාම්ප්රදායික ව ඔසරියේ පොට තබනවාට වෙනස් විදිහට දැන් මනාලියන් පොට තියනවා. බටහිර මංගල ඇඳුම්වල දිග වේල් එකක් එනවා. ඒ වගේ ම ඔසරියේත් දිගු පොටක්, හරියට වේල් එකක් වගේ, තියන ප්රවණතාවයක් වර්තමානයේ තිබෙනවා. ඒ වගේ ම ඔසරියේ යට කොටස ගවුම් විලාසිතා ආකාරයෙන් තරමක් පිම්බිලා එන විදිහට (Fish Tail) ආකාරයටත් සමහරුන් සකස් කරනවා," ඇය ඇගේ අත්දැකීම් පැවසුවා ය.
ශ්යාමනී ගුණරත්න පවසන්නේ ඇඳුම් විලාසිතා වෙනස් වීම සහ නවීකරණය වීම සාමාන්ය දෙයක් බවයි.
"අපි ඉස්සර ඇඳපු විදිහ සහ අද ඇඳුම් අඳින විදිහ වෙනස්. හැමදාම එක ම දෙයක් කළොත් ඒවාට ඉල්ලුම අඩු වෙනවා. නමුත් මම හිතනවා විලාසිතාවල දි ගැලපීමත් අත්යවශ්යයි කියලා."
ඔසරියේ කොටසක් සහ ඩෙනිම් කලිසමක් හැඳ නිරූපණයේ යෙදුණු නිරූපිකාවගේ ඡායාරූප පිළිබඳ බොහෝ අය අදහස් දක්වා තිබූ අතර ඇතැම් අයගේ මතය වී තිබුණේ එය සංස්කෘතියට පටහැණි දෙයක් බවයි. එහි නොගැලපීම් තිබෙන බවට ද යම් අය අදහස් දක්වා තිබුණි.
උපුටාගැණීම
BBC News, සිංහල
wikipedia ....
