22/08/2026
Таны дагадаг хэн нэгэн Инфлюнсэр өнөөдөр дахиад л шинэ үнэртэн, хямд куртик магтаж байна уу? Түр зогсоод бодоорой — тэр хүн чиний эрүүл мэндийг бодож байна уу, эсвэл зүгээр л ашгаа бодож байна уу?
Өнөөдөр би нэг эвгүй үнэнийг ярья. Нийгмийн сүлжээгээр дүүрсэн, "хамгийн хямд", "яг л жинхэнэ шүү", "би өөрөө хэрэглэдэг" гэж тангараглаад зогсдог зарим наймаачдын тухай. Тэдний ард яг юу нуугдаж байгааг.
АМИА БОДСОН НАЙМАА ЯМАР ХАРАГДДАГ ВЭ?
Хэдэн мянган дагагчтай болмогцоо тэр итгэлийг мөнгө болгож хувиргах гээд яардаг хүмүүс байдаг. Тэднийг та танина.
Барааныхаа гарал үүслийг хэзээ ч хэлдэггүй. "Европоос" гэнэ. Аль улс, аль үйлдвэр, ямар гэрчилгээтэй нь гэдгийг асуувал сэдвийг өөрчилнө.
"Жинхэнэ" гэж бүрэн итгэлтэй тангараглана. Гэтэл өөрөө ч тэр барааг гартаа бариад үзээгүй, шууд хямд сувгаас захиалагчид руу нь дамжуулж байгаа.
Химийн найрлага, стандарт, аюулгүй байдлын талаар ярьдаггүй. Учир нь мэддэггүй, эсвэл мэдсээр байж дуугай.
Гомдол гарвал дарна, коммент устгана, блоклоно. Дараагийн худалдан авагч тэр гомдлыг хэзээ ч харахгүй.
Хамгийн гол нь, тэдэнд чиний арьс цэврүүтэх нь, хүүхэд чинь харшилтай болох нь хамаагүй. Дараагийн захиалга л чухал.
Энэ бол зүгээр л муу үйлчилгээ биш. Энэ бол хүний итгэлийг хордуулж мөнгө болгож буй хэрэг. Тэгвэл яг юу зарж байгаа нь вэ? Одоо тоо баримт харцгаая, уншаад та айна.
ЭХЛЭЭД ТОО БАРИМТ ХАРЪЯ
Сөүлийн засгийн газар нэг хос хямд гутлаас зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс 428 дахин их хорт бодис илрүүлсэн. Тэр гутал одоо хэн нэгний хүүхдийн хөл дээр байгаа байх. Магадгүй Монголд, ямар нэг "итгэмжит" гаруудын зараар ирсэн байж ч мэднэ.
Дэлхийд 2021 онд хуурамч бараа 467 тэрбум долларын худалдаа хийжээ. Энэ бол зарим улсын нийт эдийн засагтай тэнцэх хэмжээ. Гэхдээ хамгийн чухал нь энэ. Хураагдсан бүх хуурамч барааны 62 хувийг хувцас, гутал, савхин эдлэл эзэлдэг.
Өөрөөр хэлбэл дуураймал барааны гол урсгал бол компьютер ч биш, машины сэлбэг ч биш. Яг л бидний яс арьсанд шууд хүрдэг хувцас, гутал, үнэртэй ус, гоёлын зүйлс. Хамгийн ойр, хамгийн аюултай нь эндээс эхэлдэг.
ТЭР ХУВЦАСНЫ ДОТОР ЮУ БАЙНА ВЭ?
Америкийн Хувцас-Гутлын Холбоо хараат бус лабораторитой хамтран хуурамч бараа шалгасан. Шалгасан 47 бараанаас 17 нь буюу 36 хувь нь аюулгүй байдлын стандартад тэнцээгүй. Дотор нь хүнцэл, хар тугалга, кадми, фталат илэрсэн. Нэг бүтээгдэхүүнээс кадмийн зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс 600 дахин их тун гарсан бөгөөд кадми гэдэг нь бөөр, яс, амьсгалын замыг устгадаг хүнд металл. 2026 оны дараагийн туршилтаар шалгасан барааны 41 хувь нь хүнд металл, фталат, мөнхийн химийн бодисоор дүүрэн байсан.
Одоо химийн нэр томьёог хаяад, энгийнээр тайлбарлая.
Азо будаг. Дэлхийн бүх өнгөт будгийн 60-80 хувь нь энэ. Асуудал нь даавуунаас амархан салж, хөлс, халуун, үрэлтээр арьс руу шингэдэг. Задрахдаа хорт хавдар үүсгэдэг бодис ялгаруулдаг.
Формальдегид. Хувцсыг үрчийхгүй, атираагүй болгохын тулд түрхдэг бодис. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага үүнийг нэгдүгээр зэрэглэлийн хорт хавдар үүсгэгчээр ангилдаг. Япон улс хувцасны формальдегидийг хатуу хязгаарладаг, нялх хүүхдийнхийг бүр илүү. Харин АНУ-д насанд хүрэгчдийн хувцасны хувьд ямар ч холбооны хязгаар байхгүй. Энэ юу гэсэн үг вэ? Хөгжингүй орнууд ч бүрэн хянаж чадахгүй байхад, Монгол руу орж ирдэг барааг хэн ч шалгадаггүй гэсэн үг.
Хром. Хямд савхин эдлэл, бүсэнд элбэг. Харшил үүсгэхээс гадна хавдар үүсгэдэг.
ХАМГИЙН АЙМШИГТАЙ ХЭСЭГ БОЛ ҮНЭРТЭЙ УС, ГОО САЙХАН
Энэ хэсгийг уншаад та дахиж зах дээрээс хямд үнэртэй ус авахгүй болно.
Жинхэнэ үнэртэй ус найдвартай этанол хэрэглэдэг. Хуурамч үйлдвэрлэгчид түүний оронд юу хийдэг вэ? Метанол хийдэг. Энэ бол түлш, цэвэрлэгээний бодист хэрэглэдэг спирт бөгөөд арьсаар шингэж химийн түлэгдэлт үүсгэдэг, хүнд тохиолдолд сохроодог. Этилен гликол буюу машины антифриз хийдэг. DEHP хийдэг бөгөөд үүнийг АНУ-ын Байгаль Орчны Агентлаг хорт хавдар үүсгэж болзошгүй гэж ангилсан.
Гэхдээ хамгийн цочирдмоор нь энэ. Лондонгийн цагдаа хуурамч гоо сайхны бүтээгдэхүүн, үнэртнийг шинжлэхэд юу илэрсэн гэж бодож байна? Харх ялгадас. Цианид. Хүний шээс. E. coli, стафилококк бактери. Тийм ээ, хүмүүсийн нүүрэндээ түрхэж, хүзүүндээ цацдаг тэр брэнд үнэртэн дотор.
Бодит жишээ. Чикагогийн 28 настай эмэгтэй онлайнаас хуурамч үнэртэн аваад цацсан. Хэдхэн цагийн дараа хүзүү нь цэврүүтэж эхэлсэн. Хоёр жилийн дараа ч тэр сорви арилаагүй.
ХЯМДХАН БАЙХАД БОЛОО ЛОО ДОО ГЭЖ БҮҮ БОД
Монголд Shein, Temu, AliExpress маягийн хэт хямд сувгаар бараа асар их орж ирдэг. Эдгээрийн бодит байдлыг харцгаая. Shein-ий хүүхдийн курткинд аюулгүй хэмжээнээс 20 дахин их хар тугалга илэрсэн. Temu-гийн сандал дотор хар тугалга 11 дахин их байсан. Канадын судалгаагаар шалгасан 5 бараа тутмын 1 нь хэт өндөр химийн бодистой гарсан. Greenpeace-ийн туршилтаар Shein-ий бүтээгдэхүүний 15 хувь нь Европын хязгаараас хэтэрсэн.
Хамгийн эмзэг нь хүүхэд. Хүүхдийн арьс насанд хүрэгчнээс илүү их шингээдэг, биеийн хоргүйжүүлэх тогтолцоо нь бүрэн боловсроогүй. Насанд хүрсэн хүнд өнгөрөх зүйл хүүхдэд насан туршийн гэмтэл болдог.
ОДОО МОНГОЛ РУУГАА ХАРЪЯА
Манайд харшилгүй хүн бараг байхгүй болсон гэж ярьдаг шүү дээ. Энэ чинь мэдрэмж биш, тоо баримт юм байна.
Монголын харшил судлаачдын нийгэмлэгийн судалгаагаар таван хүн тутмын нэг нь харшлын өгүүлэмжтэй. Нийт хүн амын 40 орчим хувь нь ямар нэг байдлаар харшлаар өвдсөн байдаг. 2014 онд бүртгэгдсэн харшлын 71,935 тохиолдол нь арьсны бүх өвчлөлийн 56 хувийг эзэлсэн. 2021 онд ганцхан атопик дерматитаар 13,235 хүн оношлогдсон. Арьсны өвчин судлалын үндэсний төвийн эмч нар харшлын өвчлөл сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдсэн гэдгийг хэлж байна.
Бид ихэвчлэн агаарын бохирдол, хоол хүнс гэж боддог. Тийм ч байх. Гэхдээ өдөр бүр биед хүрч буй стандартгүй хувцас, шингэдэг үнэртэн, гоо сайхны бүтээгдэхүүнээ бид тоолж ч үздэггүй.
ЭНЭ ЧИНЬ ЗӨВХӨН ЧАМД ХАМААРАХГҮЙ
Та өөрөө тэсвэртэй байж магадгүй. Гэхдээ таны цацсан хуурамч үнэртэн таны хажууд суусан хүн, гэр бүл, хүүхдийн уушгинд ордог. Таны худалдаж авсан стандартгүй хувцсыг угаахад тэр химийн бодис усанд, орчинд тардаг. Хамгийн гол нь, та эдгээрийг зарвал өөрийн мэдэлгүй хэдэн зуун хүнд хор тараана.
Энд наймааны ёс зүйн асуудал гарч ирнэ. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай Монгол Улсын хуулийн 12.1 дүгээр зүйлд тодорхой заасан байдаг. Худалдагчийн нийлүүлж буй бараа нь хэрэглэгчийн амь нас, эрүүл мэнд, орчинд хор учруулахгүй, заавал мөрдөх стандартыг хангасан байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл гарал үүслийг нь нуун, чанарыг нь мэдсээр байж стандартгүй дуураймал бараа зарах нь зүгээр л ичгүүргүй наймаа биш, хууль зөрчсөн үйлдэл юм.
ДӨРВӨН МӨРНИЙ ТҮҮХ
Хямдхан гэж хуурамч үнэртэн авсан.
Хүзүү нь цэврүүтэж, эмнэлэгт хүрсэн.
Эмчилгээний зардал нь жинхэнэ үнээс нь арав дахин үнэтэй болсон.
Хямд гэдэг чинь заримдаа хамгийн үнэтэй сонголт байдаг юм билээ.
ЭЦЭСТ НЬ
Наймаа гэдэг зөвхөн мөнгө биш. Хэрэглэгчийнхээ итгэл, эрүүл мэнд, ирээдүйг л худалдаж авдаг зүйл. Мөнгө хожоод, хүний итгэлийг алдвал тэр наймаа удаан үргэлжлэхгүй.
Хямдыг хөөж бус, жинхэнийг хайцгаая. Өөрийнхөө төлөө. Гэр бүлийнхээ төлөө. Хажууд чинь амьсгалж буй хүний төлөө.
Та юу гэж бодож байна? Хуурамч бараанаас болж арьс, эрүүл мэндийн асуудалтай тулгарч байсан уу? Сэтгэгдэл дотроо хуваалцаарай.
УРИАЛГА
Энэ мэдээлэл нэг хүнд хүрэхэд л нэг гэр бүлийг эрүүл мэндийн эрсдэлээс хамгаалж мэднэ. Тиймээс Монголд байгаа хайртай хүмүүстээ, ах дүү, эцэг эх, найз нөхөддөө хэрэгтэй гэж үзвэл энэ нийтлэлийг түгээж өгөөрэй. Ганц share таны хайртай хүнийг хуурамч, стандартгүй барааны хортой сонголтоос сэргийлж болзошгүй. Мэдээлэлтэй хүн л зөв сонголт хийж чадна. Дуугүй өнгөрөхийн оронд түгээцгээе.
#ШвейцарийнМонголчууд #ЭрүүлМэнд #ХуурамчБараа #ДуураймалБараа #Харшил #ХэрэглэгчийнЭрх #ЖинхэнэБараа
