22/02/2025
Маяг нь манханд багтахгүй
Майга хөл нь гуталдаа багтахгүй... Шилбэ товчоо товчилж чадахгүй бол дээл өмсөхөө больчихоосой. Бид их хувь заяагаар асар их өв уламжлалыг тээж яваа үндэстэн. Тэр их өв соёлоо өөрсдөө эрэмдэглэж, зэрэгмэглэж болохгүй.
Дээлийн шилбэ товчийг "сампин" зангидаж урладаг. Самдин нь "өлзий" хээг өөртөө агуулдаг.
Энэ нь бат бэх, эв эе ухаан, зориг эрхэм санааг бэлгэддэг. Нарийн ажиглавал далд утга учир нь “Хас” хээг багтаасан байдаг ба энэхүү хээ нь хулгай, хар, цагаан хэл амыг домнодог домтой.
"Сампин зангидвал саарахгүй
Санаа байвал төөрөхгүй
Зангиа зангидвал саарахгүй
Зориг байвал төөрөхгүй"
хэмээн өвөг дээдэс минь хэлэлцэж алс хэтийн ажил үйл, амь бие бат байхыг сампинд бэлгэддэг.
Сампин зангидах нь Манж, Түвдээс биш Монголоос гаралтай.
Залуус, дүү нар минь сампин зангидаж сураарай. Хэтийн явдалд хэрэг болж мэднэ. Бас л нэг мартагдаж буй Монгол өв соёл. Мартагдаж, мэдэхгүй болохоороо л өөрсдийн нандин өв соёлоо бид өөрсдөө гутааж суугаа юм.
Хүүхэд залуусын буруу биш. Өв соёл өмссөн хувцасныхаа учир бэлгэдлийг залуу дүү нартаа хэлж өгөөгүй бидний буруу.
Ийнхүү үндэсний соёлоо бүдгэрүүлж буй бидний энэ байдлыг харж суугаа Хятад хүмүүн дотроо баясаж буй.
Өмссөн хувцас минь хүртэл Монгол төрийн бэлэгдэл.
Мандах төрийн малгай
Дэвжих төрийн дээл
Бүтэх төрийн бүс
Тулах төрийн гуталтай
Монгол хүмүүн билээ бид.
Д. Цэнд-Аюуш