07/06/2026
RUBBER DAM TECHNICAL INSIGHT #08
"ช่องว่างอากาศด้านข้างและด้านท้ายฝายยาง สำคัญกว่าที่คิด"
ในการออกแบบฝายยาง หลายคนมักให้ความสำคัญกับตัวฝาย ความสูงฝาย หรือระบบยึดเหนี่ยว
แต่มีอีกรายละเอียดหนึ่งที่อาจส่งผลต่อพฤติกรรมการทำงานของฝายยางโดยตรง นั่นคือ
"ช่องว่างระหว่างตัวฝายยางกับ Side Slope หรือโครงสร้างด้านข้าง"
แม้จะเป็นพื้นที่ขนาดเล็ก แต่มีผลต่อสภาพการไหลของน้ำและการระบายอากาศบริเวณท้ายฝาย เมื่อมีน้ำไหลล้นผ่านสันฝายด้วยอัตราการไหลสูง
ลักษณะของช่องว่างด้านข้างอาจส่งผลต่อ
✓ การไหลเวียนของอากาศบริเวณท้ายฝาย
✓ การเกิดกระแสน้ำวน (Turbulence)
✓ การเกิดบริเวณแรงดันต่ำ (Low Pressure Zone)
✓ การเปลี่ยนแปลงแรงดันที่กระทำต่อตัวฝาย
ในบางกรณี หากการระบายอากาศไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิดแรงดันสลับบริเวณผิวฝายยาง
ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่อาจส่งผลต่อการสั่นสะเทือน (Vibration) ของตัวฝายในขณะใช้งาน
ดังนั้น การกำหนดรายละเอียดบริเวณ Side Slope และพื้นที่ข้างฝาย จึงไม่ใช่เพียงเรื่องงาน Civil เท่านั้น
แต่หากเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบ Hydraulic Performance ของระบบฝายยางด้วยเช่นกัน
เพราะบางครั้ง...
"ปัญหาการสั่นของฝายยาง อาจไม่ได้เริ่มต้นที่ตัวฝาย แต่อาจเริ่มต้นจากการไหลของน้ำและอากาศรอบตัวฝาย"