14/03/2020
COVID-19: dhe disa keshilla mjekesore🙏
Coronavirus:
Armiku I padukshem!
S eshte grip i zakonshem!
Virusi eshte teper kontagioz/ngjites.
Perhapet me sperklat (kolla,teshtima,peshtyma,sekrecionet e hundes apo bronkiale/gelbaza),
nga kontakti me duar si dhe me mukoza ( goja, hunda, syri).
Ditet e fundit studimet ne Kine rezultojne per nje mundesi te perhapjes se virusit me rrugen fekal-orale
( transmetim me ane te sistemit te jashteqitjes).
Fakt eshte qe ky virus nuk ka perzgjedhje.
Prek kedo, femijet (te dhenat nga Italia),te rinjte,moshat e mesme,si dhe moshat e treta.
Prek njesoj te dy gjinite,por jane vene re qe meshkujt kalojne forma me te renda.
Prek te gjitha racat dhe etnite.
Format me te renda si Pneumoni Intersticiale,Detres Respirator,Insuficiense Respiratore apo Multiorganore zhvillohen ne te semure kronike apo ne moshat e treta.
Megjithate eksperienca ne Itali tregon qe dhe moshat e reja pa semundje shoqeruese kane nevoje per suport me oksigjen,intubim,ventilim mekanik apo respirator/ Reanimacion.
Virusi pasi futet ne organisem mund te jape aspak,pak ose shenja klinike te dukshme.
Ata persona qe nuk kane asnje shenje quhen asimptomatike. Megjithese keta persona jane bartesit e shendoshe dhe mund te infektojne te tjeret,pasi virusi qendron per disa dite ne kavitetin e gojes dhe te hundes.
Sipas studimeve keta jane kontagioze deri ne 2-3jave pas marrjes se virusit.
Ne te shumten e rasteve moshat e reja dhe femijet e kalojne ne kete forme.
Nje pjese e konsiderueshme e te infektuarve ka shfaqje klinike si te nje gripi te zakonshem.
Temperatura e larte,kolle e thate,dhimbje koke ne ditet e para,me pas teshtima me pak dhe sekrecione hundore jo te shprehura.
Rreth dites 4 apo 5 fillon dhimbja e gjoksit dhe rendesa ne kraharor.
Pjesa me e madhe e te infektuarve (kryesisht femijet dhe te rinjte) rikuperohen pas javes se pare.
Nje pjese e te infektuarve ne javen e dyte te temperatures shfaqin shenja te veshtiresise ne frymemarrje e cila shpejt rendohet drejt insuficienses respiratore.
Kjo eshte nje gjendje e cila kerkon asistence mjekesore.
Ju duhet te kerkoni ndihme mjekesore nese keni veshtiresi apo pamundesi per te marre fryme.
Cfare mund te bejme ne kushtet shtepiake:
Pajiseni shtepine me nje minifarmaci:termometer, paracetamol,ibuprofen,tylol hot,dezinfektante,alkol te perqendruar,doreza,maska te thjeshta.
Monitoroni veten dhe familjaret per shenja si temperatura,rrufa,teshtima,kolla, apo dhimbje fyti.
Ne rast temperature:mos krijoni panik.
Aplikoni paracetamol apo ibuprofen.
Ne rast kolle te thate mund te aplikoni nje shurup bimor apo aerosol nese keni nebulizator ne shtepi.
Ne rast te shenjave te njejta me gripin mund te aplikoni tylol hot 2-3 here ne dite.
Mos harroni te merrni Vitamine C deri 2 g ne dite edhe nqse nuk keni ankesa.
Merrni cdo dite mjalte, limon, portokalle,xhinxher,turmeric per rritjen e imunitetit.
Diete e ekuilibruar me fruta dhe perime me shumice,te ulet sasia e sheqernave.
Rekomandohet te konsumohet caj I ngrohte disa here ne dite, pasi virusi shkaterrohet ne temp 26-27 grade.
Rekomandohet shpelarja disa here ne dite e gojes me desinfektante orale apo dhe uje me kripe.
Larja e duarve disa here ne dite,para dhe pas ushqyerjes,gatimit,perdorimit te tualetit.
Larje me uje dhe sapun per 20 sekonda.
Larja e duarve pasi futemi ne shtepi.
Dezinfektimi I duarve ne rast se nuk ka mundesi te larjes.
Dezinfektimi I dorashkave nese jeni te detyruar ti perdorni.
Perdorimi I maskes nese keni kolle apo teshtima,nese jeni duke I sherbyer nje te semuri, apo nese jeni te detyruar te qarkulloni jashte shtepise.
Perdorni facoleta per sekrecionet dhe futini menjehere ne kosh te mbyllur.
Pastroni dhe desinfektoni shtepine,siperfaqet e sheshta, dyshemene,dyert,dorezat,celesat e drites,hyrjen e shtepise apo pallatit me pastrues me baze klori apo alkoli te perqendruar.
Ajrosja e rrobave pas futjes ne shtepi per 2 ore.
Ajrosja e shtepise cdo 2-3 ore per 10 minuta.
Qendrimi ne diell dhe ajer te paster.
Ecja apo aktivitet sportiv ne kushtet e shtepise.
Nese keni ndonje nga ankesat e mesiperme duhet te vendosni maske dhe te izoloheni ne nje dhome te vecante.
Mos perdorni te njejtat ene dhe pajisje me te tjeret.
Qendroni te izoluar nga te tjeret te pakten 2 jave.
Mos kini kontakt me persona jashte familjes.
Nuk rekomandohet qe gjysherit te kujdesen per niperit.
Kujdesuni per shendetin mendor.
Lexoni, degjoni muzike.
2 apo 4 jave qendrim ne shtepi ne favor te jetes nuk eshte ndonje sakrifice e madhe.
Plot te tjere do donin te ishin si ju.
Mendoni per ata qe ndodhen ne frontin e pare te punes.
Vetem keshtu do te mund te mbyllet cikli.
Le te marrim shembullin e Kines.
Uroj qe kjo te perfundoje sa me shpejt.
