04/04/2026
ਅਣਸੁਲਝੀ ਇਬਾਰਤ
,....................................
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ
ਲੱਭਣਾ ਚਾਹਿਆ,
ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੋਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਉਹ ਚਿੱਟੀ ਚੀਖ ਹਾਂ,
ਜੋ ਸੁਣਦੀ ਸਭ ਨੂੰ
ਪਰ ਸਮਝ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ
ਮੈਂ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਸਫ਼ਰ ਹਾਂ,
ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਖ਼ੁਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਸੁੱਤੀ
ਮੈਂ
ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦਾ ਗੁਨਾਹ, ਬੜੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ
ਉਹ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ
ਭਿਉਂ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ,
ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਵਾਰਾ ਬੱਦਲ ਹਾਂ,
ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਖਹਿ ਕੇ,
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਕਰਕੇ
ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵੀ ਹੈ
ਤੇ ਇੱਕ ਗੁਲਿਸਤਾਨ ਵੀ,
ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਖ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ
ਅਜੇ ਵੀ ਚਿਣਗਾਂ ਬਾਕੀ ਨੇ,
ਅਤੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਵੀ, ਜੋ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ
ਵਹਿਣ ਦਾ ਜੇਰਾ ਰੱਖਦੀ
ਮੇਰੀ ਹੋਂਦ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਸ ਬੰਜਰ ਕੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹਾਂ,
ਜਿੱਥੇ ਪੁੰਗਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੇ
ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਰੇੜਾਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ
ਉਹ ਦੀਵਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਬਨੇਰਿਆਂ 'ਤੇ ਸਜੇ,
ਮੈਂ ਉਹ ਲਟ-ਲਟ ਬਲਦੀ ਮਸ਼ਾਲ ਹਾਂ,
ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਜੂਦ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ
ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਪੀਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦੀ
ਕੱਚ ਵਰਗਾ ਹਾਂ
ਜਦ ਤੱਕ ਸਬੂਤਾ ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ
ਚਿਹਰਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ,
ਜਦੋਂ ਟੁੱਟਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਟਾਰ ਬਣ ਕੇ
ਵਕਤ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ 'ਚੋਂ ਲਹੂ ਸਿੰਮਣ ਲਾ ਦਿੰਦਾ
ਮੇਰੀ ਹੋਂਦ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਸ ਬੰਜਰ ਕੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹਾਂ,
ਜਿੱਥੇ ਪੁੰਗਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੇ
ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਰੇੜਾਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ
ਮੈਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਉਸ ਆਖਰੀ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਹਾਂ,
ਜੋ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਨਹੀਂ,
ਸਗੋਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ
ਮੇਰੀ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਜਿੱਤ ਦਾ
ਅਲੰਕਾਰ ਲੁਕਿਆ ਹੈ
ਉਹ ਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਚਮਕ ਕੇ ਗੁਆਚ ਜਾਵੇ,
ਮੈਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਉਹ ਕਾਲੀ ਚੁੱਪ ਹਾਂ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ
ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
ਮੇਰੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਨਾ ਕਰੀਂ,
ਮੈਂ ਰੇਤ ਦੀ ਉਹ ਤਹਿ ਹਾਂ,
ਜੋ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਜਕੜੀ ਜਾਵੇ,
ਉਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਂਗਲਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਰਦੀ
ਮੈਂ ਵਕਤ ਦੀ ਪੈੜ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਕਤ ਦਾ ਉਹ ਬੇਮੁਹਾਰ ਘੋੜਾ ਹਾਂ,
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਟਾਪਾਂ ਹੇਠ
ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਗਰੂਰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੁੰਦਾ
ਮੈਨੂੰ ਮਾਸ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲੱਭੀਂ,
ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੂਫ਼ੀ ਦੇ ਉਸ ਰਾਗ ਵਰਗਾ ਹਾਂ,
ਜੋ ਸਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ
ਮੇਰੇ ਮੈਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੱਗ ਦਾ ਸੇਕ ਹਾਂ,
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੀ ਵੀ ਹੈ
ਤੇ ਕੁੰਦਨ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹਾਂ,
ਜਿਸਦਾ ਹਰ ਸਫ਼ਾ
ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਦਾ
ਆਈਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ
ਮੈਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ,
ਮੈਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ
ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਆਲ ਬਾਕੀ ਨੇ
By Paramjit kariyam
+919780026012
