04/03/2026
នេះជា «ព្រះបាទកៅឌញ្ញ ឬ កោណ្ឌញ្ញ» ជាយុវកម្លោះរសាត់អណ្ដែតមកពីទឹកដីឥណ្ឌា ក៏ជាព្រះបុត្រាមួយព្រះអង្គរបស់ក្សត្រគ្រប់គ្រងនគរឥណ្ឌា កាលពីវេលាប្រមាណ ២៦០០ឆ្នាំមុនផងដែរ។
+បកស្រាយពាក្យ “កៅឌញ្ញ”
-កៅ = ខ្ពង់ខ្ពស់
-ឌញ្ញ = ក្ររហាម
សរុបន័យ៖ ខ្ពង់ខ្ពស់ជាត្រកូលស្ដេច នៅតែក្ររហាម។
ព្រោះតែធម្មជាតិរបស់ព្រះអង្គល្ងង់មិនចេះអី! ពេញកម្លោះទៅហើយ សូម្បីស្លៀកខោអាវក៏មិនចេះ ឆីអាហារក៏មិនចេះ (ពេលឆី មានអ្នកបញ្ចុក) ងូតទឹកក៏មិនចេះ មិនចេះទាំងនិយាយទៀតផង ទើបមាតាបិតាព្រះអង្គបំបោះបង់ចោលតាមថ្លាងធំមួយ បណ្ដែតតាមផ្ទៃមហាសមុទ្រ។ ដោយសារព្រះអង្គជាបុរសមានភ័ព្វសំណាងធំធេង មានបុព្វេសន្និវាសជាគូនឹងព្រះនាងកោនាគជាម្ចាស់ក្សត្រីនៃនគរជម្ពូទ្វីប ព្រះពាយផើយផាត់រសាត់ព្រះអង្គឲ្យទើរថ្លាង បែកត្រឹមទីទួលមួយកន្លែងក្នុងនគរព្រះកែវបុរី បន្សល់ទុកជាឈ្មោះ “ភូមិបែកថ្លាង” ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ ដល់សព្វថ្ងៃ។
“ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យ” ត្រូវបាន{ព្រះពុទ្ធកឹស្សបៈ}ចាប់ក្របួចសក់ហោះទៅបង្រៀនអក្សរសាស្រ្តក្មែរ ភាសាសាស្រ្តក្មែរ និង ធម៌បាលៃក្មែរនៅល្អាងបាតភ្នំគូលេន អស់រយៈពេល ៦ខែ លុះពេលត្រឡប់មកវិញ ព្រះនាងកោនាគប្រទានព្រះនាមថ្មីឲ្យគឺ “ព្រះថោង” មានន័យថា អ្នកចំណូលថ្មោងថ្មី។ ក្រោយពី{ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យ}រៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងកោនាគ(ព្រះកោនាគមនោ)ជាម្ចាស់សាសនា ម្ចាស់នគរក្មែររួចមក ព្រះអង្គបានក្លាយជាព្រះមហារាជ្យដំបូងគេ ជាព្រះអធិបតេយ្យនៃរាជ្យវង្សានុវង្សក្មែរ ពិភពលោកក៏ចាប់ផ្ដើមកំណត់ថាជាសតវត្សរ៍ទី១ ត្រឹមពេលដែលព្រះនាងកោនាគ ជាព្រះពុទ្ធមាតានៃលោក មានព្រះស្វាមីក្នុងព្រះជន្ម១១១១ព្រះវស្សានាគ្រានោះមក។
ចាស់ពីបុរាណតែងតំណាលពាក្យមួយទាក់ទងព្រះអង្គកៅឌញ្ញ៖ “មកតែពង-ត៣” នេះជាពាក្យពិតនិយាយអំពីរឿងក្សត្រជំនាន់ទី១របស់ក្មែរ ព្រះអង្គរសាត់អណ្ដែតមកតែខ្លួនទទេ ននោលគោក អាក្រាតកាយ គ្មានសម្លៀកបំពាក់ រឹតតែគ្មានលំពែង ព្រួញ ដាវ និង ទ័ព មកច្បាំងជាមួយនគរក្មែរដូចឯកសារបរទេសបានចងក្រងនោះឡើយ យោងតាមប្រវត្តិពង្សាវតាររាជ្យវង្សក្មែរ ព្រះអង្គគឺមកតែពង-ត៣ ហ្នឹងឯង!។
+ឯកសារក្មែរហៅ៖ ព្រះបាទកៅឌញ្ញ/ស្ដេចល្ងង់រាជ្យ/ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យ/មហេសី ព្រះនាងកោនាគ(ព្រះកោនាគមនោ)។
+ឯកសារចិនហៅ៖ ព្រះបាទ ហ៊ុន ទៀន/មហេសី ព្រះនាងលីវយី។
+ឯកសារឥណ្ឌាហៅ៖ ព្រះបាទកៅដេល/មហេសី ព្រះនាងសោមា។
ប្រជាជនឥណ្ឌា នៅពេលទទួលដំណឹងថា ព្រះអង្គកៅដេល ដែលត្រូវព្រះមាតាបិតានៃនគរឥណ្ឌាបំបោះបង់ចោល បានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងកោនាគ ជាព្រះពុទ្ធក្សត្រីរាជ្យនៃនគរក្មែរមក ពួកគេនាំគ្នាលើកព្រះបាទកៅដេលជាព្រះ មានជំនឿគោរពបូជាភ្លូកទឹកភ្លូកដី ដោយមិនងូតទឹក មិនស្លៀកពាក់ យូរៗក៏បានក្លាយទៅជា “សាសនាស្រាត” ក្នុងសង្គមជាតិឥណ្ឌារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។
