Shanu karu

26/07/2024

29/12/2023

29/12/2023

🟥IUI ප්‍රතිකාරය අසාර්ථක වෙන හේතු....

🟥මදසරු බවට සිදු කරන ප්‍රතිකාර අතරින් IUI ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන තැනක් ගන්නව.

🟥සමහර විට ඔබ මෙම ප්‍රතිකාරය ක්‍රමයට දැනටමත් යොමු වෙලා ඇති.

මෙහිදී සිදු වෙන්නෙ රසායනාගාරය තුල තේරීමකට ලක් කල සජීවී ශුක්‍රාණු ඉතා සිහින් නාලයක් ආධාරයෙන් ගර්භාෂය තුල තැන්පත් කිරීමයි. වසර 50 කට පමණ පෙර මෙම ක්‍රමය හඳුන්වා දුන් කාලයේදී සාර්ථකත්වය 5%ක පමණ පැවතුනත් දැන් භාවිතා කරන දියුණු ක්‍රම නිසා 30%ක පමණ සාර්ථකත්වයක් ලබා ගන්න හැකියාව තිබෙනව. මේ ලිපියෙන් අපි කරුණු ගෙන එන්නෙ ප්‍රතිකාරය අසාර්ථක වෙන්න හේතු පිළිබඳවයි.

පලමුවම IUI ක්‍රමය ඔබට සුදුසුදැයි නිවැරදිව හඳුනා ගැනීම අවශ්‍ය වෙනව. දරු පිළිසිඳ ගැනීම ප්‍රමාද වෙන හැමෝටම මේ ප්‍රතිකාරය සුදුසු නැහැ. ඒ පිළිබඳව පළපුරුද්දක් ඇති වෛද්‍ය වරයෙකු සියළුදේ පරීක්ෂා කර බලා මෙම ක්‍රමය ඔබට සුදුසුදැයි තීරණය කල යුතුයි. මෙහිදී සලකා බලන ප්‍රධාන කාරණා වෙන්නෙ

🚫 කාන්තාවගේ වයස - වයස අවුරුදු 40 ට වැඩිනම් මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රමය සාර්ථක වීමට ඇති හැකියාව ඉතා අඩුයි

BMI අගය - ඉතා තරබාරු කාන්තාවකට IUI මගින් දරු පිළිසිඳ ගැනීමට ඇති හැකියාව අඩුයි.

මදසරු බව පැවති කාල සීමාව. දිගු කාලයක් දරු පිළිසිඳ ගැනීම ප්‍රමාදවී ඇති කාන්තාවකට මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රමය එතරම් සාර්ථක නැහැ.

මීට පෙර සිදු කල ප්‍රතිකාර. කලින් කිහිප වරක්ම IUI සිදුකර ඇති කාන්තාවකට නැවත නැවත IUI සිදු කිරීම සුදුසු නැහැ. සාමාන්‍යයෙන් 6 වරකට වඩා කිරීම නිර්දේශ කරන්නෙ නැහැ.

මදසරු බවට හේතුව. පැලෝපීය නාල වල අවහිරතාවයක්, ශුක්‍රාණු ප්‍රමාණය අඩු වීම වැනි හේතු නිසා දරු පිළිසිඳ ගැනීම ප්‍රමාද වෙන විට IUI කිරීම සුදුසු නැහැ.

ඔබට IUI ප්‍රතිකාරය අවශ්‍ය බව විශේෂඥ වෛද්‍ය වරයෙකු තීරණය කල පසු සාමාන්‍යයෙන් ඖෂධ ප්‍රතිකාර ලබා දෙනව. මෙලෙස ලබා දෙන ප්‍රතිකාර වර්ගය අනුව IUI සාර්ථක වීමට ඇති හැකියා වෙනස් වෙනව. නික්ෂේපණ ඖෂධ මගින් ඩිම්බ මේරීමට ලක් කරන විට IUI සාර්ථකත්වය වැඩි බව සොයා ගෙන තිබෙනව. ඊට අමතරව ඩිම්බ කලින් පිටවීම වැළැක්වීමට, ගර්භාෂයේ ඇතුල් බිත්තිය දරු පිළිසිඳ ගැනීමට සුදුසු මට්ටමට සකස් කිරීමට, නියමිත අවස්තාවේදී ඩිම්බ පිටවීම උත්තේජනය කිරීමට වැනි කාරණා සඳහා වෙනත් ඖෂධ ලබා දෙනවා. ඩිම්බයක් මේරීමට ඖෂධ ලබා දීමෙන් පසුව ඒ ගැන සොයා බැලීමට ස්කෑන් පරීක්ෂාවක් සිදු කල යුතු වෙනව. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ඔසප්වීමේ සිට දින 11-12 අතර සිදු කරනව. එහිදී ඩිම්බය වර්ධනය වෙන අවකාශයේ (follicle) විශ්කම්භය මැන බලන අතර එම අගය මිලි මීටර් 18කට වඩා වැඩිනම් ඩිම්බය පිටවීමට සුදුසු මට්ටමට මෝරා ඇති ලෙස සලකනව. ඒ බව දැන ගත් පසු, IUI සිදු කිරීමට වේලාව තීරණය කල හැකියි. ස්වභාවික ලෙස ඩිම්බයක් පිටවෙන්නෙ ඔසප් චක්‍රයේ 14 වන දින ආසන්නයේදීයි. මෙයට උත්තේජනය කරන්නෙ පිටියුටරි ග්‍රන්ථියෙන් පිටවෙන LH නම් හෝමෝනය මගිනුයි. ඩිම්බයක් හොඳින් මේරූ පසු පිටියුටරි ග්‍රන්ථියෙන් මෙම හෝමෝනය විශාල ප්‍රමාණයක් එකවර පිටවෙනව. මෙය LH surge ලෙස හඳුන්වන අතර, එම හෝමෝන පිටවූ වෙලාවේ සිට ඩිම්බය පිටවීමට සාමාන්‍යයෙන් පැය 36ක් පමණ ගත වෙනව. මෙලෙස හෝමෝන මට්ටම වැඩි වෙන වෙලාව මුත්‍රාවල LH හෝමෝන පරීක්ෂා කිරීමෙන් හඳුනා ගන්න දැන් පුළුවන්. ඒ සඳහා මුත්‍රා පරීක්ෂණ LH STRIPS භාවිතා කල හැකියි. ස්වභාවිකව හෝමෝන වැඩි වෙන වෙලාව නිවැරදිව බලා ඒ සමග ඩිම්බ පිටවීමට ඖෂධ ලබා දීම මගින් IUI සිදු කරන අවස්ථාවේදී ඩිම්බය නිවැරදි වේලාවට පිටවෙන බව තහවුරු කර ගන්න පුළුවන්. එලෙස ඩිම්බය පිටවෙන විට උදරයේ සුළු වේදනාවක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. අවශ්‍ය නම් නැවත ස්කෑන් පරීක්ෂාවකින් ඩිම්බය පිටවී ඇති බව තහවුරු කර ගන්න හැකියාව තිබෙනව.

ඩිම්බ පිටවීම උත්තේජනය කිරීම සඳහා හෝමෝනය නික්ෂේපණයක් ලෙස භාවිතා කරනව. මෙලෙස භාවිතා කරන ඖෂධ වර්ගය සහ මාත්‍රාව අනුව ඩිම්බ නියමිත වේලාවට පිටවීම තීරණය වෙන නිසා එයත් IUI සාර්ථක වීමට බලපානව.

තාක්ෂණික දියුණුවත් සමග රසායනාගාරයේදී ශුක්‍රාණු නිසි ලෙස සැකසීමේ ක්‍රියාවලිය විශාල ලෙස වෙනස් වී තිබෙනව. ඒ නිසා නවීන පහසුකම් සහිත රසායනාගාරයක් තුල ප්‍රමිතියෙන් උසස් උපකරණ සහ අවශ්‍ය තරල වර්ග (s***m processing media) යොදා ගෙන ශුක්‍රාණු සැකසීම සිදු කරන විට සාර්ථක වීමට ඇති හැකියාව ඉහල යනව.

මේ සියළුම කරුණු වලට අමතරව ඉතා වැදගත් දෙයක් තමයි මෙම ප්‍රතිකාරය සිදු කරන ආකාරය. පලපුරුදු වෛද්‍ය වරයෙකු විසින් ගර්භාෂය සංකෝචනය නොවෙන ලෙස සියුම් නාලයක් ගැබ් ගෙල තුලින් ඇතුළු කර ශුක්‍රාණු ගර්භාෂය තුල තැන්පත් කිරීම සිදු කරන්නෙ. මේ අවස්තාවේ ගර්භාෂය සංකෝචනය වීම උත්තේජනය වුවහොත් ශුක්‍රාණු නැවත පිටතට පැමිණීමට හැකියාවක් තිබෙනව. මේ සඳහා ප්‍රමිතියෙන් උසස් IUI catheter එකක් භාවිතා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක්.

IUI සිදු කිරීමේදී විශාල තරල ප්‍රමාණයක් යොදා නොගෙන ගර්භාෂය තුල පමණක් ශුක්‍රාණු තැන්පත් කිරීමට සැලකිලිමත් වීම වැදගත්. එසේ නොවුන හොත් පිටතින් ඇතුළු කරන තරලය පැලෝපීය නාල වලට ඇතුළුවී විෂබීජ ආසාදන තත්වයක් ඇතිවුවහොත් නැවත ගැබ් ගැනීමට නොහැකි ලෙස පැලෝපීය නාල අවහිර වීමට පවා අවදානමක් තිබෙනව. IUI තරම් සාර්ථක නොවන පැලෝපීය නාල තුලට ශුක්‍රාණු ඇතුළු කරන fallopian tube s***m perfusion ක්‍රමය දැන් නිර්දේශ කරන්නෙ නැහැ. IUI සිදු කරන අවස්ථාවේ ගැබ් ගෙල හරහා විෂබීජ ආසාදනය වීම වැළැක්වීම සඳහා සුදුසු ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබාදෙනව.

සාමාන්‍යයෙන් මෙම ක්‍රියාවලියට පසුව විනාඩි 15ක පමණ කාලයක් උඩුබැලි අතර වැතිර සිටීම මගින් IUI සාර්ථක වීමට ඇති හැකියාව වැඩි වෙනව.

ඔසප් චක්‍රයේ අවසන් දින 14 තුල සිරුරේ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන මට්ටම සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වෙනව. මේ නිසා ගර්භාෂය තුල තැන්පත් වෙන කලලය රඳවා ගැනීමට හැකියාව ලැබෙනව. මෙම හෝමෝන මට්ටම නියමිත ප්‍රමාණයට නොමැති නම් කලලය මුල් අවස්ථාවේදීම පිටවීමට අවදානමක් ඇති බැවින් IUI ප්‍රතිකාරයෙන් පසු ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන පෙති ලබා දීමක් සිදුකරනව.

මෙලෙස නියමිත ප්‍රමිතියෙන් IUI යුතුව සිදු කිරීම මගින් ගැබ් ගැනීමට ඇති හැකියාව වැඩි කර ගන්න පුළුවන්.
උපුටා ගැනීමකී.

22/12/2023

දරුවන් බලාපොරොත්තු වෙන අයට සහ දරුවන් සිටින මව්වරුන් ට වැදගත් හැම විස්තරයක් ම තියෙනවා මේ page එකේ . Follow කරලා තියා ගන්න .Baby Doo

https://www.facebook.com/profile.php?id=61552575921900&mibextid=zLoPMf

Supporting families on their journey to optimal health.
Your family's health, our top priority!

21/12/2023

21/12/2023

දරුවෙකු වෙනුවෙන් පෙරුම් පුරන ඔබ පිළිසිඳ ගැනීමක් වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වීමට වඩාත් සුදුසු කාල සීමාව ගැන යම් අවබෝධයක් ලබාගැනීම ඉතා වැදගත්. මේ ලිපිය තුළින් ඩිම්බ මෝචනය සිදුවන කාලය හඳුනා ගත හැකි ක්‍රම සහ ඒ කාලය තුළ පෙන්නුම් කරන ලක්ෂණ පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගත හැකියි.

ඩිම්බ මෝචනය හඳුනා ගැනීමේ ක්‍රම

⭕ශරීර උෂ්ණත්ව ක්‍රමය

ඩිම්බ මෝචනය ඇතිවන අවස්ථාවේ පීත දේහය මගින් ශ්‍රාවය වන ප්‍රොජෙස්ටරෝන් වල බලපෑම නිසා ශරීර උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි. ඩිම්බ මෝචනයෙන් පසු ශරීර උෂ්ණත්වය 0.20C සිට 0.40C හෝ 0.40f සිට 0.80f දක්වා වැඩි වේ.

මෙහිදී ඩිම්බ මෝචනය හඳුනා ගැනීම සඳහා ඇති විශේෂ උෂ්ණත්වමානයක් හෝ සාමාන්‍ය සායනික උෂ්ණත්වමානයක් යොදා ගනිමින් උෂ්ණත්වය නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මෙය පරීක්ෂා කළ යුත්තේ උදැසන අවදි වී ඇඳෙන් බැසීමට පෙරයි. ඔබ රාත්‍රී සේවා වල යෙදෙන අයෙක් නම් පැය පහක පමණ විවේකයකින් පසුව උෂ්ණත්වය මැනීම සුදුසුය. මේ සදහා මුඛයෙන් උෂ්ණත්වය මැනීම ප්‍රමාණවත් වේ.

එක් ආර්තව චක්‍රයකදී එකම උෂ්ණත්වමානයක් භාවිත කර එකම ස්ථානයක උෂ්ණත්වය මනින්න. උෂ්ණත්වය මැනීමෙන් පසු එය සටහන් කරගන්න. මේ සඳහා විශේෂිත සටහනක් උපයෝගී කරගත යුතුයි.

එය,

ඉහළින් දිනය ද
පහල තිරස් අංශයේ ආර්තව චක්‍රයේ දින ද (ආර්තව චක්‍රයේ පළමු දිනය යනු ඔසප් වූ පළමු දිනයයි).
සිරස් අක්‍ෂයෙහි උෂ්ණත්වය ද ලකුණු කෙරේ.
උෂ්ණත්වය මැනීමේදී රසදිය මට්ටම ලකුණ දෙකක් අතර රැඳුනහොත් ඉන් අඩුම උෂ්ණත්වය සටහන් කරගන්න. උදාහණයක් ලෙස 36.70C සහ 36.60C අතර නම් 36.60C ලෙස ලකුණු කරන්න.
උෂ්ණත්වය තිතක් තබා ලකුණු කර පසුව යා කරන්න.
උෂ්ණත්ව සටහනෙහි,

ආර්තව චක්‍රය ද්වි කලාපීය උෂ්ණත්ව සටහනකින් නිරූපනය වේ. ඩිම්බ මෝචනයට පෙර උෂ්ණත්වය පහත මට්ටමක පවතින අතර ඩිම්බ මෝචනයෙන් පසු පැරන්හයිට් 0.2 කින් පමණ ඉහළ නැග ඊලඟ ආර්තවය වන තෙක් ඉහළ මට්ටමක පවතී.
එකවර උෂ්ණත්වය ඉහළ යන දිනයෙහි ඩිම්බ මෝචනය සිදු වේ. ගැබ් ගැනීමක් සඳහා ලිංගිකව එක්වීමට සුදුසු දිනය එයයි. ඉදිරි දින දෙකද සාර්ථක වේ. මෙමගින්,
ගැබ්ගෙල ශ්ලේෂ්මල ක්‍රමය

මෙහිදී ඊස්ට්‍රජන් හෝමෝන මට්ටමේ ඇතිවන වෙනස්කම් අනුව ගැබ්ගෙල ශ්ලේෂ්මලයේ ඇති වන වෙනස්වන අනුලක්‍ෂණ හඳුනා ගැනීම සිදු වේ

ඊස්ට්‍රජන් මට්ටම වැඩිවෙමින්ම ශ්ලේෂ්මලය යෝනිය තුළ මතු වේ. මුලින් සුළු ප්‍රමාණයක් යෝනි විවරය ප්‍රදේශයේ තෙත් ගතියක් හා ඇලෙන සුලු ගතියක් දැනේ. ඩිම්බ මෝචනය වනවිට ඊස්ට්‍රජන් මට්ටම තවදුරටත් වැඩි වී ශ්ලේෂ්මලය වැඩි වශයෙන් ශ්‍රාවය වන අතර එය ලිහිසි ස්වභාවයක් ගනී. ප්‍රදේශයේ තෙත් ගතියක් දැනේ. ශ්ලේෂ්මලය තුනී ය. විනිවිද පෙනෙන සුලු ය. මහපටඟිල්ල හා දබරඟිල්ල අතරේ ඇලෙන සුලු ඇදෙන ගතියක් පෙන්වයි. බිත්තර සුදු මදයට සමාන වේ. මෙම අවස්ථාව සරු අවධිය එනම් දරුවෙකු ලැබිය හැකි අවධිය වේ.

යෝනි ශ්ලේෂ්මලය ඇති දැයි ඇඟිල්ලෙන් හෝ සිනිඳු ටිෂූ කඩදාසියකින් පිස දමා පරීක්‍ෂා කළ හැක. මෙය පරීක්‍ෂා කරන විට උදේ සහ සවස ලෙස දිනකට දෙවරක්වත් කළ යුතු අතරම දින කිහිපයක සිට ලකුණු කරන්න.

⭕කැලැන්ඩර් හෙවත් රිද්ම ක්‍රමය

මෙහිදී පෙර ආර්තව චක්‍ර පදනම් කර ගනිමින් ගණිත ක්‍රමයක් උපයෝගී කර සරු අවධිය නිගමනය කරයි.

අඩු වශයෙන් පෙර ආර්තව චක්‍ර 6 ක සටහන් තිබිය යුතුය. එසේ කිරීමේදී ඔසප් වූ පළමුවන දින ආර්තව චක්‍රයේ පළමු දින ලෙස සැලකිය යුතුය. ඔසප් රුධිරය පිටවන පළමු දිනයේ සිට අලුත් ඩිම්බයක් මේරීම ඇරඹෙන අතරම කාන්තාවන් වැඩි පිරිසකට ඔසප් වීම ආරම්භ වී දින 14 කින් ඩිම්බ මෝචනය සිදු වේ. දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීම සඳහා උපරිම සරුකාලය ලෙස 9 වන දිනයේ සිට 21 වන දිනය දක්වා කාලය ලෙස දැක්විය හැකි අතරම සංසර්ගයේ යෙදීමෙන් දරුවෙකු බලාපොරොත්තු විය හැක.

⭕ඩිම්බ මෝචනයේදී පෙන්නුම් කරන ලක්ෂණ

පියයුරු ස්පර්ෂයේදී වේදනාවක් ඇති වීම, තන පුඩුවල පුපුරු ගසන ස්වභාවය ඩිම්බ මෝචනයත් සමග සිදුවන වෙනස්කම් හේතුවෙන් පියයුරුවල සංවේදීතාවය වැඩි වීම මෙයට හේතුව යි.
ශ්‍රෝණි හෝ පහළ උදරයේ ඇති වන වේදනාව.
මිනිත්තු කිහිපයක සිට පැය කිහිපයක් දක්වා පවතින මේ තත්ත්වය එක් පැත්තක හෝ දෙපැත්තේම වුව ද ඇති විය හැක. මෙම වේදනාව ඇති විට සුළු යෝනි රුධිර වහනයක් හෝ ශ්‍රාවයක්, ඔක්කාර ගතියක් ඇති වේ. මෙම වේදනාව ඩිම්බ මෝචනයේදී ද සමානව ලෙස පවතී. අධික ලෙස වේදනාව ඇති නම් වෛද්‍ය උපදෙස් පැතිය යුතුය. මන්ද ගර්භාෂයේ ඇතුළත ස්ථරයේ ආසාදන තත්ත්වයක් (Endometriosis) හෝ ඩිම්බ කෝෂයේ අර්බුදයක්/ගෙඩියක් (Ovarian tumor) විය හැකි බැවිනි.
ලිංගික කාර්යය සඳහා කැමැත්තක් උනන්දුවක් ඇති වීම.
මෙය ස්වභාවිකවම ඇති වන තත්ත්වයකි. කාන්තාවකගේ සිරුර පිළිසිඳ ගැනීමකට සූදානම් වන නිසා මේ තත්ත්වය ඇති වේ.
බිංදු කිහිපයක සුළු රුධිර වහනය හෝ ශ්‍රාවයක් වෑස්සීම.
දුඹුරු පැහැති ශ්‍රාවයක් හෝ රුධිර බිංදු කිහිපයක් පැවැතීම ඩිම්බ මෝචනයේදී සාමාන්‍ය වේ. ඩිම්බය මේරීමෙන් පසු පිපිරීමේදී මෙම රුධිර වහනය ඇති වේ. මෙම තත්ත්වය දිගටම පවතී නම් එය ආසාදනයක හෝ ගර්භාෂයෙන් පිටත දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීම (Ectopic pregnancy) විය හැකි බැවින් වෛද්‍ය උපදෙස් පැතීම සුදුසුය.