30/03/2020
ဂၽြန္ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္ေဆး႐ုံ ရဲ့ ကိုဗစ္ ၁၉ သုေတသနစာတမ္းေလး သေဘာက်လို့ အဆင္ေျပသလို ဘာသာျပန္ေပးလိုက္တယ္။ ဖတ္ျဖစ္ေအာင္ဖတ္ပါ။ အျမင္တစ္ခုေတာ့ ရမည္ယုံၾကည္ပါသည္။
From Johns Hopkins Univ. Hospital regarding COVID-19
ဂၽြန္ ေဟာ့ပ္ကင္း တကၠသိုလ္ ေဆး႐ုံမွ ကိုဗစ္ ၁၉ အေၾကာင္း ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်က္။
The following is quite informative.
ေအာက္ေဖၚျပပါ အခ်က္အလက္ေတြ က အသုံးဝင္ အက်ိဳးရွိေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
* The virus is not a living organism, but a protein molecule (RNA) covered by a protective layer of lipid (fat), which, when absorbed by the cells of the ocular, nasal or buccal mucosa, changes their genetic code.
ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုတာ သက္ရွိ အဂ္ါ မဟုတ္ပါ။ ပရိုတိန္းေမာ္လီက်ဳး (RNA) တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အဆီလႊာနဲ႔ ဖုံးအုပ္လ်က္ရွိပါတယ္။ အက္က်ဳလာ၊ နာဆယ္လ္၊ (သို့)ဘတ္ကယ္မူကိုဆာ လို ဆဲလ္ေတြက စုပ္ယူတဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ မ်ိဳးဗီဇေတြ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။
(mutation) and convert them into aggressor and multiplier cells.
ပတ္ဝန္းက်င္ အေျပာင္းအလဲ သက္ေရာက္မွုျဖစ္တဲ့အခါ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ထိစပ္ တိုက္ခိုက္ၾကၿပီးေတာ့ ဆဲလ္ေတြကို ပုံစံ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေျပာင္းလဲေစပါတယ္။
* Since the virus is not a living organism but a protein molecule, it is not killed, but decays on its own. The disintegration time depends on the temperature, humidity and type of material where it lies.
ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုတာ သက္မဲ့ ပရိုတိန္းေမာ္လီက်ဳး ျဖစ္တာေၾကာင့္ သူတို့ကို သတ္လို့မရပါ။ ဒါေပမယ့္ သူတို့ကိုယ္တိုင္ ပ်က္ဆီးတတ္ပါတယ္။ ပ်က္ဆီးႏုန္းကေတာ့ အပူခ်ိန္၊ စိုထိုင္းမူ နဲ႔ သူတို့တြယ္ကပ္တဲ့ အရာဝတၳဳေတြအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။
* The virus is very fragile; the only thing that protects it is a thin outer layer of fat. That is why any soap or detergent is the best remedy, because the foam CUTS the FAT (that is why you have to rub so much: for 20 seconds or more, to make a lot of foam).
ကိုဗစ္ ဗိုင္းရပ္စ္ ဆိုတာ အဆီလႊာပါးပါးေလး ဖုံးထားတာရွိေပမယ့္ အလြန္ ကြဲအက္ပ်က္ဆီးလြယ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႀကိဳက္တဲ့ ဆပ္ျပာနဲ႔ သုတ္သင္နိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဆပ္ျပာျမႇပ္ေတြက ဖုံးထားတဲ့ အဆီလႊာကို ျဖတ္ထုတ္ျပစ္ေစပါတယ္။
(ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ကို ဆပ္ျပာနဲ႔ စကၠန္႔၂၀ ေလာက္ အျမႇပ္ထေအာင္ပြတ္သပ္ေစရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္)
By dissolving the fat layer, the protein molecule disperses and breaks down on its own.
ဗိုင္းရပ္စ္ကို ဖုံးအုပ္ထားတဲ့အဆီလႊာဟာ ဆပ္ျပာျမႇပ္မွာ ေပ်ာ္ဝင္သြားတဲ့အခါ ဗိုင္းရပ္စ္ ေမာ္လီက်ဳးတစ္ခုလုံး ျပန္႔ကြဲပ်က္ဆီးသြားပါတယ္။
* HEAT melts fat; this is why it is so good to use water above 25 degrees Celsius for washing hands, clothes and everything. In addition, hot water makes more foam and that makes it even more useful.
အပူခ်ိန္ကလည္း အဆီလႊာကို အရည္ေပ်ာ္ေစျပန္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ေဆးတဲ့အခါ ျဖစ္ျဖစ္ အဝတ္ေတြေလၽွာ္ရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရရဲ့အပူခ်ိန္ က၂၅ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ေက်ာ္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ေရပူဟာ အျမႇပ္ပိုထ ေစသလို ဗိုင္းရပ္စ္ အဆီလႊာကိုလည္း ေပ်ာ္ဝင္ေစလို့ အရမ္း အသုံးဝင္ပါတယ္။
* Alcohol or any mixture with alcohol over 65% DISSOLVES ANY FAT, especially the external lipid layer of the virus.
အရက္ သို့ အရက္ပ်ံ ၆၅ ရာခိုင္ႏုန္းအထက္ က မည္သည့္အဆီမဆို ေပ်ာ္ဝင္ေစနိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ ေမာ္လီက်ဳးကို ဖုံးအုပ္ကာကြယ္ထားတဲ့ အဆီလႊာကို ဖ်က္ဆီးနိုင္ပါတယ္။
* Any mix with 1 part bleach and 5 parts water directly dissolves the protein, breaks it down from the inside.
ဟိုက္ၿဒိဳဂ်င္ပါေအာက္ဆိုဒ္ လို အစြန္းခၽြတ္ေဆးကို ေရမွာ ၅ပုံတစ္ပုံခန္႔ ေရာစပ္ျခင္းျဖင့္ အသုံးျပဳရင္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္ အကာ အဆီလႊာကို ပ်က္ဆီးေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
* Oxygenated water helps long after soap, alcohol and chlorine, because peroxide dissolves the virus protein, but you have to use it pure and it hurts your skin.
ေအာက္ဆီဂ်င္ေပါင္းထည့္ထားသည့္ေရသည္ ဆပ္ျပာ အရက္ပ်ံနဲ႔ အစြန္းခၽြတ္ေဆးေတြၿပီးရင္ ေရရွည္မွာ အက်ိဳးရွိပါတယ္။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ပါရ္ေအာက္ဆိုဒ္ ကလည္း ဗိုင္းရပ္စ္ အဆီလႊာကို ဖ်က္ဆီးနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ခ်ည္း မေရာစပ္ပဲ သုံးရတာမို့ အေရျပားကို ထိခိုက္ေစနိုင္ပါတယ္။
* NO BACTERICIDE OR ANTIBIOTIC SERVES. The virus is not a living organism like bacteria; antibodies cannot kill what is not alive.
ကိုဗစ္ဗိုင္းရပ္စ္က သက္ရွိအဂ္ါ မဟုတ္သည့္အတြက္ မည္သည့္ ပဋိဇီဝ ေဆးဝါး မွ သုံးမရပါဘူး။
* NEVER shake used or unused clothing, sheets or cloth. While it is glued to a porous surface, it is very inert and disintegrates only
-between 3 hours (fabric and porous),
-4 hours (copper and wood)
-24 hours (cardboard),
- 42 hours (metal) and
-72 hours (plastic).
အသုံးျပဳၿပီးသား သို့ အသုံးမျပဳရေသးေသာ အဝတ္ေတြ ေစာင္ေတြကို ခါရမ္းျခင္း လုံးဝ မလုပ္ရပါ။ ေသးငယ္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ဟာ အဝတ္ေတြရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္မွာ ေကာင္းစြာ တြယ္ကပ္နိုင္ပါတယ္။
ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ
၁။ အမၽွင္ေတြ မ်က္ႏွာျပင္ အပြေတြမွာ
၃နာရီ
၂။ သစ္သားနဲ႔ ေၾကးျပားမွာ ၄နာရီ
၃။ ဗီဒိုေတြ ေၾကာင္အိမ္ေတြထဲမွာ ၂၄နာရီ
၄။ သံေတြ သတၱဳေတြ အေပၚမွာ ၄၂ နာရီ
၅။ ပလတ္စတစ္ အေပၚမွာ ၇၂ နာရီအထိ မပ်က္ဆီးပဲ ရွိေနနိုင္ပါတယ္။
But if you shake it or use a feather duster, the virus molecules float in the air for up to 3 hours, and can lodge in your nose.
အကယ္၍ အဝတ္ေတြကို ခါရမ္းမိရင္ ျဖစ္ေစ (သို့) ဘရပ္နဲ႔ တိုက္ခ်ျပစ္ရင္ ျဖစ္ေစ ဗိုင္းရပ္စ္က ေလထဲမွာ သုံးနာရီခန္႔ ပ်ံ႕ဝဲေနနိုင္ၿပီး သင့္ႏွာေခါင္းမွတစ္ဆင့္ ဝင္ေရာက္တြယ္ကပ္နိုင္ပါတယ္။
* The virus molecules remain very stable in external cold, or artificial as air conditioners in houses and cars.
ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အျပင္ပိုင္း ေအးတဲ့အေျခအေန၊ အိမ္နဲ႔ ကားအဲယားကြန္း ေတြမွာ အလြန္တည္ၿငိမ္စြာ ရပ္တည္ေနနိုင္ပါတယ္။
They also need moisture to stay stable, and especially darkness. Therefore, dehumidified, dry, warm and bright environments will degrade it faster.
ေရေငြ႕ေတြမွာလည္း တည္ၿငိမ္စြာေနနိုင္ပါတယ္။ အထူသျဖင့္ အေမွာင္က်ေနရာေတြလည္း တည္ၿငိမ္စြာ ေနနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ အျမန္ပ်က္ဆီးေစခ်င္ရင္ စိုစြတ္မေနေစရန္ ေျခာက္ေသြ႕ရန္ ေႏြးေထြးရန္ အလင္းေရာင္ ရရွိေနေစရန္ လိုအပ္ပါတယ္။
* UV LIGHT on any object that may contain it breaks down the virus protein. For example, to disinfect and reuse a mask is perfect. Be careful, it also breaks down collagen (which is protein) in the skin.
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ က်ေရာက္ေသာ အခါ အရာဝတၳဳေပၚတြင္ ရွိေနေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ပ်က္ဆီးေစပါတယ္။ ဥပမာ ေနပူထဲ၌ အသုံးျပဳၿပီး ႏွာစည္းကို ျပန္သုံးလို့ ရတာမ်ိဳးပါ။ ဒါေပမယ့္ အေရျပားကို ပ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ တြယ္ကပ္ေနမွာကိုေတာ့ သတိထားစရာပါ။
* The virus CANNOT go through healthy skin.
ဗိုင္းရပ္စ္က အေရျပားကို ေဖာက္မဝင္နိုင္ပါ။
* Vinegar is NOT useful because it does not break down the protective layer of fat.
ရွာလကာရည္ အသုံးမဝင္ပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ့ အကာျဖစ္တဲ့ အဆီလႊာကို မဖ်က္ဆီးနိုင္လို့ ျဖစ္ပါတယ္။
* The more confined the space, the more concentration of the virus there can be. The more open or naturally ventilated, the less.
ေလဝင္ေလထြက္နည္းေလေလ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုပြါးမ်းနိုင္ေလေလ ျဖစ္ၿပီး ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းေနရင္ေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ရပ္တည္ရခက္ခဲၿပီး နည္းပါစြာ ရပ္တည္နိုငိမွာပါ။
* You have to wash your hands before and after touching mucosa, food, locks, k***s, switches, remote control, cell phone, watches, computers, desks, TV, etc. And when using the bathroom.
အစာမစားခင္နဲ႔ စားၿပီး၊ ေသာ့ေတြ လက္ကိုင္ဘုေတြ မီးခလုတ္ေတြ ရီမုတ္ေတြ ဖုန္းေတြ နာရီေတြ ကြန္ပ်ဳတာေတြ စားပြဲခုံေတြ တီဗြီေတြ အစရွိသည္ျဖင့္ ပစၥည္းေတြ ကိုင္တြယ္အၿပီးနဲ႔ ေရခ်ိဳးခန္း အသုံးျပဳအၿပီးမွာ လက္ေဆးရပါမယ္။
* Also keep your NAILS SHORT so that the virus does not hide there.
လက္သည္းမ်ားကို အျမဲတမ္း ညႇပ္ျခင္းျဖင့္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္ ခိုေအာင္းမွုမွ ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။
-JOHNS HOPKINS HOSPITAL
credit to Diane S Smith
