21/05/2026
๐๐๐ฅ๐๐๐๐ฌ๐๐ก๐๐๐ข๐ ๐ข๐ง๐ , ๐๐จ๐ฎ๐ญ๐๐ง ๐ฏ๐๐ซ๐ฆ๐ข๐ฃ๐๐๐ง, ๐ฌ๐จ๐๐ข๐๐๐ฅ ๐ญ๐๐ซ๐ฎ๐ ๐ญ๐ซ๐๐ค๐ค๐๐งโฆ ๐ฐ๐๐ญ ๐ฏ๐๐ซ๐ญ๐๐ฅ๐ญ ๐ ๐๐๐ซ๐๐ ๐จ๐ง๐ฌ ๐๐ข๐ ๐๐ง๐ฅ๐ข๐ฃ๐ค?
Sandra Stultiens-Houben van het Autisme Steunpunt en Marleen Engels van de Externe Dienstverlening bezochten in Amsterdam het middagsymposium 'Autisme en veel voorkomende problematiek'. Een inspirerende middag waarin wetenschap, praktijk en onderwijs mooi samenkwamen.
Annelies Spek nam ons mee in het onderwerp ๐๐ช๐ฉ๐ค๐ข๐ช๐ฉ๐๐ก๐๐ฉ๐๐ ๐๐ฃ ๐จ๐ชรฏ๐๐๐๐๐ก๐๐ฉ๐๐๐ฉ ๐๐๐ ๐ข๐๐ฃ๐จ๐๐ฃ ๐ข๐๐ฉ ๐๐ช๐ฉ๐๐จ๐ข๐. Een belangrijke boodschap was dat gedrag vaak een functie heeft. Zelfbeschadiging ontstaat niet zomaar, maar kan bijvoorbeeld helpen om spanning, overprikkeling of overweldigende emoties te reguleren. Ook werd stilgestaan bij alexithymie: moeite hebben met het herkennen en verwoorden van emoties.
De vertaalslag naar het onderwijs is groot. Achter terugtrekken, boosheid, vastlopen of zelfbeschadigend gedrag zit vaak veel meer dan zichtbaar gedrag alleen. Dit vraagt van onderwijsprofessionals om niet alleen te reageren op gedrag, maar vooral te kijken naar wat een leerling probeert duidelijk te maken.
Jaap van der Meere vertelde over ๐๐ค๐๐ฃ๐๐ฉ๐๐๐ซ๐ ๐๐ค๐ช๐ฉ๐๐ฃ ๐๐๐ ๐๐ช๐ฉ๐๐จ๐ข๐ ๐๐ฃ ๐ผ๐ฟ๐๐ฟ. Hij liet zien hoe verschillend mensen omgaan met fouten, tijdsdruk en automatiseren. Bij autisme zie je vaker dat fouten sterk vermeden worden, wat kan leiden tot traagheid, controle houden of spanning. Bij ADHD zie je juist vaker impulsiviteit en moeite met het aanpassen van gedrag na fouten.
Ook dit herkennen we dagelijks in de klas. Leerlingen die blokkeren zodra iets moeilijk wordt, blijven controleren, veel bevestiging nodig hebben of juist snel reageren zonder overzicht. Het onderstreept opnieuw hoe belangrijk veiligheid, voorspelbaarheid en afgestemde ondersteuning zijn.
Tim Ziermans sloot de middag af met een lezing over ๐๐ ๐ค๐ซ๐๐ง๐ก๐๐ฅ ๐ฉ๐ช๐จ๐จ๐๐ฃ ๐๐ช๐ฉ๐๐จ๐ข๐ ๐๐ฃ ๐ฅ๐จ๐ฎ๐๐๐ค. Hij benadrukte hoe complex gedrag soms kan zijn en hoe symptomen elkaar kunnen overlappen. Sensorische informatieverwerking, sociale cognitie en ontwikkeling spelen hierin een belangrijke rol.
Voor het onderwijs is dit een belangrijke reminder om gedrag niet te snel vanuit รฉรฉn verklaring te bekijken. Achter sociaal terugtrekken, overprikkeling of opvallend gedrag kan veel meer schuilgaan dan op het eerste gezicht zichtbaar is.
๐๐ฆ๐ฏ ๐ธ๐ข๐ข๐ณ๐ฅ๐ฆ๐ท๐ฐ๐ญ๐ญ๐ฆ ๐ฎ๐ช๐ฅ๐ฅ๐ข๐จ ๐ฅ๐ช๐ฆ ๐ฐ๐ฑ๐ฏ๐ช๐ฆ๐ถ๐ธ ๐ญ๐ช๐ฆ๐ต ๐ป๐ช๐ฆ๐ฏ ๐ฉ๐ฐ๐ฆ ๐ฃ๐ฆ๐ญ๐ข๐ฏ๐จ๐ณ๐ช๐ซ๐ฌ ๐ฉ๐ฆ๐ต ๐ช๐ด ๐ฐ๐ฎ ๐จ๐ฆ๐ฅ๐ณ๐ข๐จ ๐ต๐ฆ ๐ฃ๐ฆ๐จ๐ณ๐ช๐ซ๐ฑ๐ฆ๐ฏ ๐ท๐ข๐ฏ๐ถ๐ช๐ต ๐ฐ๐ฏ๐ต๐ธ๐ช๐ฌ๐ฌ๐ฆ๐ญ๐ช๐ฏ๐จ, ๐ฑ๐ณ๐ช๐ฌ๐ฌ๐ฆ๐ญ๐ท๐ฆ๐ณ๐ธ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ช๐ฏ๐จ, ๐ด๐ฑ๐ข๐ฏ๐ฏ๐ช๐ฏ๐จ ๐ฆ๐ฏ ๐ค๐ฐ๐ฏ๐ต๐ฆ๐น๐ต. ๐๐ถ๐ช๐ด๐ต ๐ฅ๐ข๐ข๐ณ ๐ฌ๐ถ๐ฏ๐ฏ๐ฆ๐ฏ ๐ฐ๐ฏ๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ธ๐ช๐ซ๐ด๐ฑ๐ณ๐ฐ๐ง๐ฆ๐ด๐ด๐ช๐ฐ๐ฏ๐ข๐ญ๐ด ๐ช๐ฆ๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ฆ ๐ฅ๐ข๐จ ๐ฐ๐ฑ๐ฏ๐ช๐ฆ๐ถ๐ธ ๐ฉ๐ฆ๐ต ๐ท๐ฆ๐ณ๐ด๐ค๐ฉ๐ช๐ญ ๐ฎ๐ข๐ฌ๐ฆ๐ฏ.