26/03/2026
ALAM NIYO BA? ๐ต๐ญ
Ang Panganiban Reef sa West Philippine Sea ay dating simpleng bahura na pinagkukunan ng kabuhayan ng mga Pilipinong mangingisda noong 1990s, pero ngayon isa na itong ganap na artificial island na may runway, radar systems, at military facilities na kontrolado ng China. Mas malapit ito sa Pilipinas lalo na sa Palawan, pero hindi tayo ang may hawak. Noong 2016, malinaw na sinabi ng Permanent Court of Arbitration na wala silang legal na karapatan sa karamihan ng inaangkin nilang bahagi ng dagat, pero hanggang ngayon, nandyan pa rin sila.
At dito papasok ang mas mabigat na tanong. Nasaan ang gobyerno? Habang unti-unting nawawala ang kontrol sa ating karagatan at may mga teritoryo na hindi na natin mapakinabangan, tila kulang ang konkretong aksyon para protektahan ang bansa. Kung mapapansin niyo rin, sa halip na maging mas aktibo ang ilang opisyal sa mga hearing at sa kanilang tungkulin, madalas sila pa ang hindi present o hindi ramdam ang aksyon. Mas nauuna pa ang pansariling interes kaysa sa tunay na paglilingkod sa bayan.
Dagdag pa dito, unti-unti na namang tumataas ang presyo ng mga bilihin, lalo na ang gasolina sa Pilipinas. Maraming dahilan dito tulad ng galaw ng global oil prices, pero malaking bahagi rin ang kapabayaan at kakulangan ng aksyon ng gobyerno. Kung mas tutok sana sa trabaho, mas present sa hearings, at mas inuuna ang pangangailangan ng bansa, mas mararamdaman ng mamamayan ang tulong at konkretong solusyon.
May mga usapan din tungkol sa compressed workweek o 4-day work setup sa ilang ahensya na layuning makatipid at maging efficient. Pero sa gitna ng mga krisis at problema ng bansa, maraming Pilipino ang nagtatanong kung sapat ba ang ganitong setup kung kulang naman sa presensya at aksyon ang mga opisyal. Sa panahon na mas kailangan ang gobyerno, dapat mas ramdam sila, hindi mas nawawala.
Hindi lang ito usapin ng ibang bansa. Usapin din ito ng pamumuno at accountability. Dahil kung matibay, transparent, at tunay na para sa mamamayan ang pamamahala, mas napapangalagaan ang teritoryo at mas naaayos ang ekonomiya ng bansa.
Habang abala ang karamihan sa araw-araw na buhay, may mga desisyon sa taas na may pangmatagalang epekto sa Pilipinas. At kung walang mananagot at walang magigising, mas lalong lalala ang sitwasyon.
Sa huli, hindi lang ito laban ng Pilipinas laban sa ibang bansa. Laban din ito para sa maayos, tapat, at responsableng pamamahala.
Hanggang kailan tayo mananahimik? Hanggang kailan natin hahayaan na unti-unting mawala ang atin?
GISING PILIPINAS. ๐ต๐ญ
