23/06/2026
Đừng để giáo viên lâu năm bị bỏ quên trong câu chuyện thăng hạng
Có một bất cập trong ngành giáo dục rất cần được nhìn lại bằng sự công tâm.
Đó là câu chuyện thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên.
Về nguyên tắc, thăng hạng phải có tiêu chuẩn. Điều đó đúng. Không thể ai làm lâu năm cũng mặc nhiên được thăng hạng. Giáo dục cần chất lượng, cần năng lực thật, cần người có chuyên môn, có đóng góp và có trách nhiệm với học sinh.
Nhưng thực tế cũng có một vấn đề khác.
Có những thầy cô đã đứng lớp nhiều năm, đã đi qua gần hết đời nghề, từng âm thầm gánh rất nhiều việc ở trường, từng nhường cơ hội phấn đấu cho lớp trẻ, nhưng đến khi xét thăng hạng lại vướng cơ cấu, vướng chỉ tiêu, vướng tỷ lệ.
Và thế là họ bị kẹt.
Người làm cùng một công việc, cùng đứng lớp, cùng chịu áp lực chuyên môn, cùng dạy học sinh, nhưng chế độ lại khác nhau. Có người được hưởng theo hạng cao hơn, có người vẫn ở hạng thấp hơn, dù kinh nghiệm và đóng góp chưa chắc đã kém.
Cái cần bàn ở đây không phải là ưu ái người lớn tuổi.
Cái cần bàn là cơ chế ghi nhận công bằng cho những giáo viên đã cống hiến lâu dài, đặc biệt là những người sắp nghỉ hưu nhưng vẫn bị mắc lại trong chính sách chuyển tiếp.
Nếu chỉ nhìn bằng tỷ lệ, ta có thể đúng về mặt cơ cấu.
Nhưng nếu không nhìn vào con người cụ thể, ta rất dễ tạo ra cảm giác thiệt thòi trong chính những người đã dành cả đời cho bục giảng.
Giáo dục không chỉ cần người trẻ giỏi.
Giáo dục cũng cần biết trân trọng những người đã bền bỉ đi trước.
Tôi nghĩ việc cần làm không phải là phá vỡ tiêu chuẩn thăng hạng, mà là rà soát lại cơ chế thực hiện. Nên có phương án chuyển tiếp rõ ràng hơn cho giáo viên lâu năm đủ điều kiện chuyên môn, có quá trình công tác tốt, có đóng góp thực chất nhưng bị vướng tỷ lệ cơ cấu.
Có thể công khai tiêu chí.
Có thể lập danh sách chờ.
Có thể xét theo lộ trình từng năm.
Có thể ưu tiên những trường hợp sắp nghỉ hưu nhưng đã đủ điều kiện và có quá trình cống hiến rõ ràng.
Chính sách tốt không chỉ nằm ở câu chữ đúng.
Chính sách tốt còn phải đi được vào đời sống, để người trong cuộc cảm thấy mình được nhìn thấy, được ghi nhận và được đối xử công bằng.
Một nền giáo dục muốn giữ người, muốn nâng chất lượng, muốn thầy cô yên tâm với nghề, thì không thể để những người đã dành cả đời cho nghề giáo lặng lẽ mang theo cảm giác bị bỏ quên.
Trương Đình Nam