29/12/2025
𝐊𝐡𝐢 𝐓𝐫𝐞̉ 𝐁𝐢𝐞̂́𝐧𝐠 𝐀̆𝐧, 𝐊𝐞́𝐧 𝐀̆𝐧: 𝐃̵𝐮̛̀𝐧𝐠 𝐕𝐨̣̂𝐢 𝐄́𝐩 - 𝐇𝐚̃𝐲 𝐓𝐢̀𝐦 𝐍𝐠𝐮𝐲𝐞̂𝐧 𝐍𝐡𝐚̂𝐧
𝗗𝗮̂́𝘂 𝗵𝗶𝗲̣̂𝘂 𝗻𝗵𝗮̣̂𝗻 𝗯𝗶𝗲̂́𝘁 𝘀𝗼̛́𝗺 𝘁𝗿𝗲̉ 𝗯𝗶𝗲̂́𝗻𝗴 𝗮̆𝗻 𝘃𝗮̀ 𝗸𝗲́𝗻 𝗮̆𝗻
- Trẻ không chịu ăn hết khẩu phần hoặc bữa ăn bị kéo dài (hơn 1 giờ).
- Trẻ bú ít, ăn ít hơn bình thường.
- Trẻ ngậm thức ăn trong miệng lâu, không chịu nuốt.
- Trẻ không ăn một số loại thức ăn như thịt, cá, trứng, sữa, rau, quả.
- Trẻ từ chối không chịu ăn, chạy trốn khi thấy thức ăn.
- Trẻ nhìn thấy thức ăn là có phản ứng buồn nôn.
𝗖𝗵𝗮̂̉𝗻 𝗱̵𝗼𝗮́𝗻 𝗻𝗴𝘂𝘆𝗲̂𝗻 𝗻𝗵𝗮̂𝗻 𝘁𝗿𝗲̉ 𝗯𝗶𝗲̂́𝗻𝗴 𝗮̆𝗻 𝘃𝗮̀ 𝗸𝗲́𝗻 𝗮̆𝗻
𝟷. 𝙽𝚐𝚞𝚢𝚎̂𝚗 𝚗𝚑𝚊̂𝚗 𝚝𝚞̛̀ 𝚙𝚑𝚒́𝚊 𝚝𝚛𝚎̉
- Biếng ăn do sợ:
● Trẻ sợ vì những đau đớn, cảm giác khó chịu trẻ đã trải qua trước đó như hóc, khó thở, đặt ống thông mũi - dạ dày;
● Trẻ sợ vì phải ăn bổ sung quá sớm khi trẻ phát triển chưa đầy đủ phản xạ và khả năng phối hợp để đáp ứng với chế độ ăn bổ sung.
- Biếng ăn do tâm lý:
● Do trẻ quá tập trung vào các hoạt động khác và từ chối khi được cho ăn;
● Do trẻ phản ứng khi bị ép ăn, trẻ có thể sẽ phản kháng lại vì chúng có nhu cầu tự chủ;
● Do trẻ thay đổi tâm sinh lý trong quá trình phát triển và điều đó cũng dẫn đến biểu hiện biếng ăn hay kén ăn.
- Kén ăn do sợ thức ăn mới:
● Do trẻ nhỏ thường sợ và không thích ăn thức ăn mới, thức ăn lạ. Tuy nhiên, nếu cho trẻ tập làm quen dần với thức ăn mới, thức ăn lạ thì trẻ sẽ chấp nhận.
● Do trẻ đã có lần sợ hãi nào đó khi được cho ăn thức ăn mới. Nếu cha, mẹ không biết cách xử lý giai đoạn sợ thức ăn mới này, chế độ ăn của trẻ sẽ bị giới hạn trong một số ít những thức ăn mà trẻ tin tưởng.
𝟸. 𝙽𝚐𝚞𝚢𝚎̂𝚗 𝚗𝚑𝚊̂𝚗 𝚝𝚞̛̀ 𝚙𝚑𝚒́𝚊 𝚐𝚒𝚊 𝚍̵𝚒̀𝚗𝚑
- Do kỳ vọng thiếu thực tế của gia đình: Do gia đình chưa có đầy đủ kiến thức về mức độ tăng trưởng và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau của trẻ theo từng lứa tuổi, vì vậy không nhận định được chính xác sự phát triển bình thường của trẻ hoặc đặt ra kỳ vọng quá mức, muốn trẻ phải bụ bẫm và cao hơn so với bình thường
- Do tâm lý của gia đình:
● Bắt trẻ ăn nhiều hơn nhu cầu thật của trẻ làm trẻ sợ ăn;
● Không hiểu được giảm cảm giác thèm ăn sinh lý xuất hiện ở giai đoạn trẻ từ 1 đến 5 tuổi.
- Cho trẻ ăn thức ăn bổ sung không hợp lý:
● Cho trẻ uống quá nhiều các loại nước uống như sữa, nước trái cây hoặc ăn quá nhiều bánh, kẹo sẽ làm trẻ giảm cảm giác thèm ăn và không ăn được các thức ăn giàu năng lượng và dinh dưỡng;
● Cho trẻ ăn vặt giữa các bữa chính và các bữa phụ cũng có thể ảnh hưởng đến khẩu vị của trẻ.
● Cho trẻ ăn không phù hợp với nhu cầu lứa tuổi của trẻ .
- Cho trẻ ăn không đúng cách: Ép buộc trẻ ăn, không cho trẻ ăn theo đáp ứng và tín hiệu của trẻ sẽ làm trẻ chán ăn, sợ ăn.
- Hành vi ăn uống của các thành viên trong gia đình: Hầu hết trẻ nhỏ giai đoạn tập đi đều thích bắt chước hành vi ăn, uống của cha, mẹ, gia đình và trẻ xung quanh. Gia đình và bạn bè chính là những tấm gương để trẻ xây dựng sở thích và thói quen ăn, uống hợp lý.
𝗫𝗮́𝗰 𝗱̵𝗶̣𝗻𝗵 𝗻𝗴𝘂𝘆𝗲̂𝗻 𝗻𝗵𝗮̂𝗻 𝘁𝗿𝗲̉ 𝗯𝗶𝗲̂́𝗻𝗴 𝗮̆𝗻 𝘃𝗮̀ 𝗸𝗲́𝗻 𝗮̆𝗻
Xem xét tiền sử bệnh chi tiết là cần thiết để xác định nguyên nhân biếng ăn do giảm cảm giác thèm ăn sinh lý hay do nguyên nhân bệnh lý.
- 𝙶𝚑𝚒 𝚕𝚊̣𝚒 𝚗𝚑𝚊̣̂𝚝 𝚝𝚛𝚒̀𝚗𝚑 𝚊̆𝚗 𝚌𝚑𝚒 𝚝𝚒𝚎̂́𝚝 𝚝𝚛𝚘𝚗𝚐 𝚝𝚑𝚘̛̀𝚒 𝚐𝚒𝚊𝚗 𝟹 𝚍̵𝚎̂́𝚗 𝟽 𝚗𝚐𝚊̀𝚢 𝚜𝚎̃ 𝚐𝚒𝚞́𝚙 𝚝𝚒́𝚗𝚑 𝚝𝚘𝚊́𝚗 𝚍̵𝚞̛𝚘̛̣𝚌 𝚖𝚞̛́𝚌 𝚗𝚊̆𝚗𝚐 𝚕𝚞̛𝚘̛̣𝚗𝚐 𝚖𝚊̀ 𝚝𝚛𝚎̉ 𝚑𝚊̂́𝚙 𝚝𝚑𝚞̣:
● Xem xét các thông tin nhật trình ăn hàng ngày của trẻ như: Khẩu phần ăn, thời gian để trẻ ăn xong một bữa ăn, không khí bữa ăn...
● Nếu trẻ ăn ngon một món ăn nào đó vào hôm trước nhưng hôm sau trẻ lại từ chối ăn món đó thì có thể do kỳ vọng không thực tế của cha, mẹ.
● Nếu giảm cảm giác thèm ăn xuất hiện đột ngột và xảy ra với tất cả các loại thức ăn là biểu hiện của bệnh lý.
- Kiểm tra toàn diện và định kỳ các chỉ số sức khỏe:
● Để loại trừ khả năng trẻ bị mắc các bệnh cấp tính hoặc mạn tính đi kèm với hội chứng biếng ăn. Một số loại thuốc cũng có thể làm cho trẻ ăn không ngon miệng;
● Để tìm ra các dấu hiệu thiếu dinh dưỡng;
● Để loại trừ nguyên nhân sâu xa làm giảm cảm giác thèm ăn.
● Nếu trẻ khỏe mạnh và phát triển bình thường, tình trạng chán ăn thường là do vấn đề sinh lý.
𝗗𝘂̛̣ 𝗽𝗵𝗼̀𝗻𝗴 𝗯𝗶𝗲̂́𝗻𝗴 𝗮̆𝗻 𝘃𝗮̀ 𝗸𝗲́𝗻 𝗮̆𝗻 𝗼̛̉ 𝘁𝗿𝗲̉ 𝗻𝗵𝗼̉
- Về dinh dưỡng:
● Cho trẻ ăn bổ sung đúng thời điểm (tròn 6 tháng), không cho trẻ ăn bổ sung quá sớm hoặc quá muộn;
● Cho trẻ ăn đủ số lượng và số bữa phù hợp với tuổi của trẻ. Không cho trẻ ăn quá nhiều trong một bữa hoặc quá nhiều lần trong ngày (khoảng cách giữa các bữa quá gần) làm trẻ quá no, khó chịu và sợ ăn;
● Cho trẻ ăn đa dạng nhiều loại thức ăn để phòng tránh thừa hoặc thiếu các chất dinh dưỡng;
● Cố gắng cho trẻ ăn đúng bữa.
- Về tâm lý:
● Giúp trẻ vui vẻ, thoải mái khi ăn;
● Kiên nhẫn, động viên, khuyến khích trẻ ăn;
● Không ép buộc trẻ ăn;
● Không để trẻ mất tập trung khi ăn.
𝐋𝐨̛̀𝐢 𝐧𝐡𝐚̆́𝐧 𝐭𝐮̛̀ 𝐋𝐮𝐦𝐢𝐜𝐚𝐫𝐞
Biếng ăn – kén ăn không chỉ đến từ bữa ăn, mà còn từ cảm xúc và cách người lớn đồng hành cùng trẻ. Thấu hiểu sớm dấu hiệu, xác định đúng nguyên nhân và nuôi dưỡng thói quen ăn uống tích cực sẽ giúp bé ăn ngon hơn mỗi ngày.
Lumicare tin rằng: ăn đúng thời điểm – đủ dinh dưỡng – không ép buộc – tôn trọng tín hiệu của con chính là nền tảng để bé phát triển khỏe mạnh và mẹ thêm an tâm trên hành trình nuôi con.
Tài liệu “Nuôi dưỡng trẻ nhỏ” – Bộ Y tế ban hành theo QĐ số 5063/QĐ-BYT
